ታዲያ አሁን ስለ ማይክል ካሪክ እናውራ? አዎ፣ ከ1986 ወዲህ ቀያይ ሰይጣኖቹን ለመጀመሪያ ጊዜ ወደ ወራጅ ቀጠናው ዝቅ እንዲሉ ያደረገውን ነገር ግን በሆነ መልኩ ለተፈጠረው ችግር ፈጽሞ ተጠያቂ ያልሆነውን የማንቸስተር ዩናይትድ አሰልጣኝ መወያየታችን ግድ ነው። በሁለተኛው ነጥብ ላይ ማለትም የዩናይትድ ችግሮች መዋቅራዊ እና ስር የሰደዱ በመሆናቸው ካሪክን ከተጠያቂነት ነጻ ያደርጉታል በሚለው ላይ አብዛኛው ሰው ይስማማል። ያም ሆኖ ግን ምን አማራጭ አለ በሚል «መሰናበት አለበት» ይባላል። ይህንን ጽሁፍ በምታነቡበት ቅጽበት ምናልባት ተባሮ ሊሆን ይችላል፣ ሊባረር ተቃርቦ ይሆናል፣ ወይም በስሜት ደረጃ ተሰናብቶ በአካል ግን ገና ያልወጣበት አጣብቂኝ ውስጥ ይገኛል። በጊዜያዊ አሰልጣኝነት ባሳለፈው ጊዜ ያለምንም ጫና ያሳየው አስደናቂ ስኬት — አምስት ኮከብ የሚያሰኝ የተረጋጋ ጉዞ! — ቋሚ የማንቸስተር ዩናይትድ አሰልጣኝ እንዲሆን እድል ሰጠው፤ ሆኖም ይሄኛው ስራ እጅግ ከባድ ነበር።
አሁን ግን በካሪክ ላይ ያለው አመለካከት በአስገራሚ ሁኔታ ተቀይሯል። ባለፈው የውድድር ዘመን ዩናይትድን እንዲታደግ የረዱትና የክለቡን መለያ ባህሪ የሚያንጸባርቁ ተብለው የተሞገሱለት ክህሎቶቹ ዛሬ ድንገት እንደ ድክመት መታየት ጀምረዋል። አሁን ላይ ካሪክ በሌሎች አሰልጣኞች ብልጫ እንደተወሰደበትና በጨዋታዎች ብዛት እንደተጨናነቀ እየተነገረ ነው። ምናልባት እውነት ሊሆን ይችላል። ሆኖም ባለፈው የውድድር ዘመን ታክቲካዊ አቅሙ አስተማማኝ ነበር። በወቅቱ ያነሱ ጨዋታዎች የነበሩበት ቢሆንም፣ በመጀመሪያ የሩበን አሞሪምን ውጥንቅጥ የማጽዳት ከባድ ሸክምም ነበረበት። በእርግጥ አሞሪም «መሰናበት ግድ የነበረበት» የቀድሞ አሰልጣኝ ነበር፤ ምክንያቱም እጅግ ግትር በመሆኑና እቅዶቹን ተግባራዊ ለማድረግ ረጅም ጊዜ ስለሚፈልግ ተብሎ ነው የተባረረው፤ ምንም እንኳን መጀመሪያ የተቀጠረው ክለቡ ያንኑ ግትር ባህሪውን እና ዘላቂ እቅድ የሚያስፈልገውን አካሄድ ወደደው ተብሎ ቢሆንም።
ነገር ግን ለአንድ አሰልጣኝ ጊዜ መስጠትና በትዕግስት መቆየት አብዛኛውን ጊዜ ውጤት ያመጣል። ከ40 ዓመታት በፊት ዩናይትድ ወደ ወራጅ ቀጠናው ባዘነበለበት ወቅት ወደ ስልጣን የመጡትን የሰር አሌክስ ፈርጉሰንን ዝነኛ ታሪክ ማስታወስ ይቻላል። የመጀመሪያዎቹ ዓመታት ቀላል አልነበሩም፦ በ1988-89 ደካማ የውድድር ዘመን አሳልፈዋል፣ በጥር 1990 ጥቂት ተጨማሪ መጥፎ ውጤቶች ቢያጋጥሟቸው ኖሮ ከመባረር እንደማያመልጡ ተነግሮ ነበር። ነገር ግን አልተባረሩም፤ ከዘጠኝ ዓመታት በኋላ በአሰልጣኝነት ላሳዩት አስደናቂ ስኬት እና በዋናነትም ሳይባረሩ በትዕግስት በመቆየታቸው የክብር ማዕረግ ተሰጣቸው። አርሰናልን እየመሩ በተደጋጋሚ የስንብት አፋፍ ላይ ለደረሱት ሚኬል አርቴታም ሁኔታው ተመሳሳይ ነው። የወቅቱ ሻምፒዮኖች የ2021-22 የውድድር ዘመንን ያለምንም ድል እና ያለ ጎል በሶስት ሽንፈቶች ሲጀምሩ፣ በማንቸስተር ሲቲ የደረሰባቸውን የ5-0 ውርደት ጨምሮ፣ ከፍተኛ ጫና ውስጥ ነበሩ። በ2024 መገባደጃም ይሄው ተከስቷል። አልፎም አርቴታ ዋንጫውን ካላመጣ መተካት አለበት ተብሎ እስከታመነበት የዚህ ዓመት የጸደይ ወቅት ድረስ ተመሳሳይ ጥያቄ ተነስቶ ነበር። ከስድስት ወራት በኋላ ግን ያንን ማሰቡ እንኳን የማይታመን ሆኗል። በማህበራዊ ሚዲያ የሚዘዋወረው መረጃ እንደሚያሳየው ካሪክ በመጀመሪያዎቹ 27 የሊግ ጨዋታዎች ከአርቴታ የተሻለ ውጤት ነበረው፤ ምንም እንኳን ሁለቱ ያሉበት ተጨባጭ አቅጣጫ የተለያየ ቢሆንም። ያም ሆኖ አርቴታ የመቀጠል እድል አገኘ፤ ካሪክ ግን ላያገኘው ይችላል።
በአሁኑ ዘመን በርካታ አሰልጣኞች በስራቸው ላይ እየተማሩና እየጎለበቱ እንዲሄዱ አይፈቀድላቸውም። ፈርጉሰን በአንድ ወቅት ረጅም ጊዜ ለመቆየታቸው እንደ ምክንያት የጠቀሷቸው እድሎች — ማለትም የመለወጥ፣ የማደግ፣ ከስህተት የመማር እንዲሁም ቡድኑን እንደገና የማዋቀር ነጻነት — ዛሬ ተተኪዎቻቸው ለሚባሉት አሰልጣኞች ተነፍጓቸዋል። ምክንያቱ ምን እንደሆነ ግልጽ አይደለም። በወቅቱ የገንዘቡ መጠን የተለየ ቢሆንም፣ የጫናው መጠን ግን አሁንም ያው ነው። በዚህም የተነሳ ካሪክ በአጭር ጊዜ ውስጥ ከተደነቀበት ሁኔታ ወደ መሳለቂያነት የመቀየሩ የተለመደ ክስተት ተከስቷል። አሁን ላይ በሁከት ውስጥ ላለ ክለብ አስፈላጊ የሆነው ረጋ ያለ እና የተረጋጋ ስብዕና ያለው ተብሎ አይወደስም። ይልቁንም «ጨለመተኛ» ተብሎ ይገለጻል። ካሪክ የክለቡ አባላት እንዳይርሳቸው ጥላውን እሱ ይዞ እራሱ ሊርስ ቃል መግባቱ — ምናልባትም የጥላ አጠቃቀምን መሰረታዊ እውቀት ካለማወቅ የመነጨ ይመስላል — በእንግሊዝ አሰልጣኞች ያልተሳካ የጥላ አጠቃቀም ታሪክ ውስጥ አዲስ ምዕራፍ ከፍቷል።
በዚህ የአሰልጣኝነት የመጠባበቂያ ስቃይ ውስጥ ያለው ካሪክ ብቻ አይደለም። የክሪስታል ፓላሱ ፒየር ሴጅ፦ ተባርሯል ቢባልም በሆነ መንገድ ገና አልተሰናበተም። ሬጂስ ለ ብሪስ፦ ባለፈው የውድድር ዘመን አዲስ ያደገውን ሰንደርላንድን አስደናቂ ወደ ሆነው 7ኛ ደረጃ ቢያደርስም ለጊዜው ብቻ ከአደጋ ውጭ ነው። የኒውካስሉ ማቲያስ ጃይስሌ፦ ግማሽ የበሰለ እንጂ ገና ያልበሰለ ሁኔታ ላይ ነው። የማንቸስተር ሲቲው ኤንዞ ማሬስካ፦ ከጥቂት ሳምንታት በፊት የፔፕ ጋርዲዮላ ፍጹም ተተኪ ተደርጎ ይታይ የነበረው ዛሬ ላይ ያ እይታው ፈጽሞ ጠፍቷል። የፉልሃሙ አልቫሮ አርቤሎአ፣ የበርን茅ው ማርኮ ሮዝ እና የቶተንሃሙ ሮቤርቶ ዴ ዜርቢ ደካማ አጀማመር ካደረጉ በኋላ አሁን በጥሩ ሁኔታ ላይ ናቸው። ይሁን እንጂ ይህ ሁኔታ በማንኛውም ጨዋታ ውጤት ድንገት ሊቀየር ይችላል።
ምክንያቱም ክለቦች በአሰልጣኞች ላይ የሚወስኗቸው ውሳኔዎች በሙሉ በግምት እና በቁማር ላይ የተመሰረቱ ይመስላሉ። ከውጭ ሆነን እግር ኳስ እጅግ የተራቀቀ መስሎ ስለሚታየን፣ በሂደቱ ላይ የጠለቀ ጥናት የተደረገበት አስመስለው ያቀርቡታል፤ እውነታው ግን የትኛው አሰልጣኝ በምን አይነት ሁኔታ ውስጥ እና ለምን ያህል ጊዜ ስኬታማ እንደሚሆን አንዳቸውም በእርግጠኝነት አያውቁም። የመረጃ ትንተና ቴክኖሎጂ ይህን ያህል በረቀቀበት እና የአንድ አሰልጣኝ የማሸነፍ አቅም ትልቅ ዋጋ ባለውበት ዘመን ይሄ እጅግ የሚያስገርም ነው። የተራቀቀ የመረጃ ትንተና ክለቦች በተጫዋቾች የዝውውር ገበያ ላይ ከዚህ ቀደም ይፈጽሙት የነበረውን ስህተት በእጅጉ እንዲቀንሱ ረድቷቸዋል። ሆኖም አዲስ አሰልጣኝ መቅጠር፣ የነበረውን ማባረር ወይም ሌላ እድል መስጠት የሚወሰነው እንደ አስማታዊ ኳስ («Magic 8 Ball») ዕጣ እንደማውጣት ያህል የቀለለ ይመስላል። አሰልጣኙ ይቀጥል? «በፍጹም አዎ»። አሰልጣኙ ይባረር? «ውሳኔው ትክክል ነው»። ሁኔታዎችን የተቆጣጠሩ ለማስመሰል ብቻ የአሰልጣኝ ለውጥ ማድረግ? «ምልክቶቹ አዎ እያሉ ነው»።
ሊአንደር ሻርላከንስ በቅርቡ ለንባብ የበቃው «The Long Game: U.S. Men’s Soccer and Its Savage, Four-Decade Journey to the Top, or Thereabouts» የተሰኘው መጽሐፍ ደራሲ ሲሆን በማሪስት ዩኒቨርሲቲ ያስተምራል።