የሥራ ስምሪት ሕግ ለውጥ በእንግሊዝ ክለቦች ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ሊያሳድር ነው

ሌላኛው ትልቅ ለውጥ ደግሞ በሥራ ክርክር ችሎቶች የሚወሰነው የ118,223 ፓውንድ የካሳ ክፍያ ጣሪያ መነሳቱ ነው። ይህም ለተሰናበቱ አሰልጣኞች እና ተጫዋቾች ክስ እንዲመሰርቱ ትልቅ መነሳሳትን ይፈጥራል። ቀደም ሲል የሁለት ዓመት የሥራ ቆይታ የግዴታ መሆኑና አነስተኛ የሚባሉ የካሳ ክፍያዎች ክለቦችን ከእንደዚህ ዓይነት ክሶች ሲታደጓቸው የቆዩ ቢሆንም፣ ከሚቀጥለው ዓመት ጀምሮ ግን ሁኔታው ይቀየራል። የሊግ አሰልጣኞች ማህበር (LMA) እና የፕሮፌሽናል ተጫዋቾች ማህበር (PFA) አዲሱ አዋጅ ለአባላቶቻቸው ሊኖረው ስለሚችለው ጥቅም ከሊጎች እና ከክለቦች ጋር እየተወያዩ ቢሆንም፣ ውጤቱን ለመገምገም በመጠባበቅ ላይ ናቸው።

አንቶኒዮ ኮንቴ በ2018 ከቼልሲ ከተሰናበቱ በኋላ በመርህ ደረጃ ያለአግባብ የመሰናበት ክስ መስርተው ነበር። ኮንቴ ክሱን ካሸነፉ በኋላ በለንደን የሥራ ክርክር ችሎት 85,000 ፓውንድ እንዲከፈላቸው የተወሰነላቸው ሲሆን፣ ይህም ክለቡ ለጣሊያናዊው አሰልጣኝ እና ለረዳቶቻቸው በውላቸው መሠረት ከከፈለው 26.6 ሚሊዮን ፓውንድ የካሳ ክፍያ በተጨማሪ የተሰጠ ነበር።

በፒንሰንት ሜሰንስ የሥራ ስምሪት ሕግ ባለሙያ የሆኑት ጆ ማክሞሮው እንደተናገሩት፣ አዲሱ አዋጅ ብዙዎች ያልገመቱት ትልቅ መዘዝ በክለቦች ላይ ሊያስከትል ይችላል። “ከዚህ ቀደም ከዝውውር ውጪ ያሉ ሁሉም የአሰልጣኞች ወይም የተጫዋቾች ስንብት አለመግባባቶች በሥራ ክርክር ችሎት ሳይሆን በሽምግልና ወይም በስምምነት ይፈቱ ነበር” ብለዋል። “አሁን ግን መሠረታዊ ለውጥ ልናይ እንችላለን። ክለቦች ያለአግባብ ስንብት መብቶች በችሎት እንዳይታዩ ለማድረግ ይከብዳቸዋል። መንግሥት ይህንን አዋጅ በትውልድ አንድ ጊዜ የሚመጣ የሥራ መብቶች ለውጥ እንደሆነ ገልጾታል፣ ይህም በእግር ኳሱ ላይ ትልቅ አንድምታ ይኖረዋል።”

አሰልጣኞች ከስድስት ወራት ቆይታ በኋላ ለሚደርስባቸው ስንብት ክስ መመስረት ከመቻላቸው በተጨማሪ፣ የካሳ ጣሪያው መነሳቱ የውል ዘመናቸው አብቅቶ በሚለቀቁ ተጫዋቾችም ክስ እንዲቀርብ ሊያደርግ እንደሚችል ማክሞሮው ያምናሉ። በአዋጁ መሠረት አሰሪዎች ሠራተኞችን ሲያሰናብቱ፣ የውል ዘመናቸው ያበቃ ቢሆንም እንኳ ተገቢውን ምክንያት ማቅረብና ፍትሃዊ ሂደትን መከተል አለባቸው። ሌላ ክለብ ሳይዙ የሚለቀቁ ተጫዋቾች የአንድ ወር የስንብት ክፍያ የሚያገኙ ሲሆን፣ አሁን ግን ወደ ሥራ ክርክር ችሎት የመሄድ ዕድሉ እየሰፋ በመምጣቱ ክለቦች ይህንን ክፍያ እንዲጨምሩ ጫና ሊደረግባቸው ይችላል።

ማክሞሮው ሲቀጥሉም “የአራት ዓመት ውል ጨርሶ የሚለቀቅ ተጫዋች አሁንም እንደ ስንብት ስለሚቆጠር ሂደቱ ፍትሃዊ መሆን ይኖርበታል” ብለዋል። “የተወሰነ ጊዜ ውል ማለቁ በራሱ በቂ ምክንያት አይደለም። ክለቡ ተገቢውን ምክንያት ማሳየትና እንደ ተጨማሪ የስድስት ወራት የሙከራ ጊዜ መስጠት ያሉ ፍትሃዊ ሂደቶችን መከተሉን ማረጋገጥ አለበት፤ ነገር ግን በእግር ኳሱ ዓለም ይህ በተግባር አይታይም። አሁን ባለው የፕሪሚየር ሊግ መደበኛ ውል ላይ፣ ውል ሲያበቃ ክለቡ ያለአግባብ ለደረሰ ስንብት የሚሰጠውን ከፍተኛውን የካሳ መጠን (በግምት 120,000 ፓውንድ) እንደሚከፍል ይገልጻል። ያ አንቀጽ መለወጥ ይኖርበታል፤ የካሳ ጣሪያው መነሳቱ ደግሞ ለተጫዋቾቹ የተሻለ የመደራደር አቅም ይሰጣቸዋል። ክርክሮች ወደ ችሎት ሊያመሩ ካሉ ክለቦች ጉዳዩን በሚስጥር ለመያዝ በስምምነት ለመጨረስ ይጥራሉ። ከትዕይንቱ ጀርባ የሥራ መብቶች ለተጫዋቾች እያደሉ በመምጣታቸው የተሻሉ ስምምነቶች ሊደረጉ ይችላሉ።”