ሰንደርላንድ አሸንፎ ቢሆን ኖሮ ለ41 ዓመታት የቆየውን የዋንጫ ጥም ከመቁረሱ ባለፈ ለቀጣዩ የውድድር ዘመን የዩሮፓ ሊግ ተሳታፊ መሆን ይችል ነበር። እርግጥ ነው፣ ተጨማሪ ጨዋታዎች በቡድኑ ላይ የሚፈጥሩት ጫና በ2015 ከሊጉ እንዲወርድ ሊያደርገው ይችል ይሆናል፤ (ልክ በወቅቱ እንደታየው አሰልጣኝ ጉስ ፖዬትን አሰናብቶ በዲክ አድቮካት ተክቶ እንደመቆየት ዓይነት)። ነገር ግን በአውሮፓ መድረክ መታየቱና ያልተጠበቀ ዋንጫ ማሸነፉ የሚፈጥረው አዎንታዊ ስሜት፣ በፕሪምየር ሊጉ ላይ የተረጋጋና በየጊዜው ለአውሮፓ ውድድሮች የሚበቃ ቡድን እንዲሆን ሊረዳውም ይችል ነበር። ታዲያ ሰንደርላንድ እንደተበዘበዘ ሊሰማው ይገባል? በእርግጥም አዎ። ልክ ከላንስ አርምስትሮንግ ቀጥለው ሁለተኛ ለወጡት፣ ሊቨርፑልና አርሰናል በ2016 እና 2018 የሊግ ካፕ ፍጻሜዎች፣ ስቶክ ሲቲ በ2011 የኤፍ ኤ ካፕ ፍጻሜ፣ ማንቸስተር ዩናይትድ በ2012 እና 2018 እንዲሁም ሊቨርፑል በ2014 የፕሪምየር ሊግ ዋንጫ እንደተነጠቁ ሊሰማቸው እንደሚገባው ሁሉ፤ ከ2009 እስከ 2018 ባለው ጊዜ ውስጥ ከሲቲ ጋር በተመሳሳይ ውድድሮች ላይ የተሳተፉ ክለቦች ሁሉ እንደተታለሉ ሊሰማቸው ይገባል።
ነገር ግን ይህ ማለት የ2014 የሊግ ካፕ ዋንጫ ከሲቲ ተወስዶ ለሰንደርላንድ መሰጠት አለበት ማለት ነው? እነዚህ ሁለት የተለያዩ ጥያቄዎች ናቸው፤ ሁለተኛውን ቀድሞ መመለስ ሳይበጅ አይቀርም። እዚህ ጋር የግል ስሜት ጣልቃ መግባቱ አይቀሬ ነው። ለሌሎች የሰንደርላንድ ደጋፊዎች መናገር ባልችልም፣ በግሌ ዋንጫው እንዲሰጠን አልፈልግም። ምናልባት ይህ ስሜት የመጣው ክለቤ ትልቅ ዋንጫ ሲያነሳ ካለማየቴ ሊሆን ይችላል። አንድ ቀን ካሸነፍን ግን ድሉ ንጹህ እንዲሆን እፈልጋለሁ። እንደ 1973ቱ የኢያን ፖርተርፊልድ ግብ፣ የጂም ሞንትጎመሪ ድንቅ ብቃትና የቦብ ስቶኮ የደስታ ዝላይ ለትውልድ የሚተላለፉ ምስሎችን ነው የምናፍቀው። ግብ ሲቆጠር የሚሰማውን የድንገተኛ ደስታ ስሜት፣ የጭማሪ ሰዓቱን ስቃይና የመጨረሻውን ፊሽካ ናፍቆት እፈልጋለሁ። የአባቶቼ ትውልድ ሲያወራው የነበረውን እንባ፣ እቅፍ፣ ማኅበረሰባዊ አንድነትና አብሮነት ነው የምመኘው። በባቡር ላይ ዘፍኜና ተደስቼ ማክበር እፈልጋለሁ። ድሉን በስልኬ የደረሰኝ ማሳወቂያ አማካኝነት ዕቃ እያጠብኩ ከ12 ዓመታት በኋላ ማወቅ አልፈልግም። ሌሎች የተለየ ስሜት ሊኖራቸው ቢችልም፣ የዋንጫዎች ብዛት ከድሉ ልምድ፣ ከትዝታውና ከጓደኝነት ስሜቱ ጋር ሲነጻጸር ዋጋው አነስተኛ ይመስለኛል።
በትውልድ ዘመን የጠፋን ክብር ከዓመታት በኋላ በገለልተኛ ኮሚሽን ውሳኔ ማስተካከል አይቻልም። ለተቀናቃኝ ክለቦች የሊግ ዋንጫን ማደል ደግሞ የባሰ አርኪ ያልሆነ ነገር ነው። ለምሳሌ በ2017-18 የውድድር ዘመን፣ ሲቲ በጥር ወር መጨረሻ ላይ በ15 ነጥብ ልዩነት በመምራቱ የሊጉ ፉክክር በተግባር አብቅቶለት ነበር። ሲቲ 100 ነጥብ ለመሰብሰብ ሲገሰግስ፣ ከኋላው የነበሩት አራቱ ክለቦች (ማንቸስተር ዩናይትድ፣ ሊቨርፑል፣ ቼልሲ እና ቶተንሃም) ሲቲን ለማሳደድ ብዙም አልጣሩም። ቅድሚያ የሚሰጧቸው ነገሮች ተቀይረው ነበር። ዩናይትድ፣ ቼልሲና ስፐርስ የኤፍ ኤ ካፕ ግማሽ ፍጻሜ ደርሰው ነበር። ሊቨርፑልም የሻምፒዮንስ ሊግ ፍጻሜ ደርሶ ነበር። በእንዲህ ያለ ሁኔታ ውስጥ ለምን የሊጉን ዋንጫ ቅድሚያ ይሰጡታል? ስለዚህ ሁለተኛ ለወጣው ዩናይትድ ዋንጫውን መስጠት ባዶ ትርጉም ብቻ ሳይሆን በዘፈቀደ የተደረገ ውሳኔ ይመስላል።
ይሁን እንጂ ይህ ማለት ሲቲ ከዋንጫዎቹ መገፈፍ የለበትም ማለት አይደለም። ዋንጫዎቹን ያሸነፉት ያለአግባብ ነው፤ ታዲያ ለምን እንዲይዟቸው ይፈቀድላቸዋል? (አዎ፣ ተመሳሳይ ነገር ስለ ቼልሲ ሊነሳ ይችላል፣ ነገር ግን ያ ቼልሲም ለምን ዋንጫዎቹ ሊነጠቁ እንደሚገባ የሚቀርብ መከራከሪያ እንጂ ሲቲን ነጻ የሚያደርግ አይደለም)። እነዚህ ዋንጫዎች እንዴት በመዝገብ ላይ ተፍቀው ለቀጣዩ ትውልድ እንዲታዩ ይተዋሉ? አብዛኛው ስኬታቸው በማጭበርበር የተገኘ ሆኖ ሳለ፣ ሲቲ እንዴት በሊጉ ታሪክ አራተኛው ስኬታማ ክለብ ተብሎ ሊጠቀስ ይችላል? የሲቲ ተጫዋቾች ለእነዚህ ዋንጫዎች ብዙ ደክመዋል የሚል መከራከሪያ ሊቀርብ ይችላል። ነገር ግን ሌሎች ክለቦች ውስጥ ያሉና ያላታለሉ ተጫዋቾችም እንዲሁ ደክመዋል። በከፍተኛ ክፍያ የተሳቡ ምርጥ ተጫዋቾች ባሉበት ሰፊ ስብስብ ውስጥ ሆኖ ማሸነፍ ምን ያህል ቀላል እንደሆነ አስቡት፤ ገለልተኛ ኮሚሽኑ እንደደረሰበት ደግሞ ያ ክፍያ የፕሪምየር ሊጉን ደንቦች በመጣስ የተደበቀ ነበር።
የደስታ ትዝታዎችን መደምሰስ አይቻልም፤ እነሱን ምን እንደሚያደርጓቸው ለሲቲ ደጋፊዎች (እንዲሁም ለተጫዋቾች፣ ለአሰልጣኞችና ለክለቡ አመራሮች) የተተወ ነው። በ2012 ሰርጂዮ አግዌሮ በ94ኛው ደቂቃ ያስቆጠራትን የድል ግብ አሁንም ማክበር ከፈለጉ ማንም ሊከለክላቸው አይችልም። ነገር ግን የተቀረው ዓለም ያ ድል በምን ላይ እንደተመሰረተ ያውቃል፤ ሌሎቹ የፕሪምየር ሊግ ክለቦች ራሳቸው ባጸደቁት ሕግ ሲመሩ፣ ሲቲ ግን አልተገዛም ነበር። ይህ ማለት በ2012፣ 2014 ወይም 2018 የፕሪምየር ሊግ አሸናፊ አልነበረም፤ በ2011 የኤፍ ኤ ካፕ አሸናፊ፣ በ2014፣ 2016 ወይም 2018 ደግሞ የሊግ ካፕ አሸናፊ አልነበረም ማለት ነው። በክብር መዝገቡ ላይ ባዶ ቦታዎች ቢኖሩ ይኑሩ፤ ምክንያቱም በዚያ ምንም ክብር አልነበረም። እነዚያ ክፍት ቦታዎች እነዚያ የውድድር ዘመናት ምን እንደነበሩ ምስክር ሆነው ይቆዩ። የውጭ አካል የእንግሊዝን እግር ኳስ ለመበከል የሞከረበት፣ የዚህን አገር ታላቅ ባህላዊ እሴትና ስሜት ለራሱ ፖለቲካዊ ዓላማ ለመጠምዘዝ የሞከረበት ማስታወሻ ሆነው ይዝለቁ። ሁሉም ነገር፣ የፈለገ የተወደደ ቢሆንም እንኳ፣ ለከፍተኛ ተጫራች ሊሸጥ የሚችልበት የ”ላሴ ፌር” (laissez-faire) ካፒታሊዝም አደጋ ማሳያ ይሁኑ። በመጨረሻም እርምጃ የወሰደውን ፕሪምየር ሊግንና ነጻነቱን የጠበቀውን ሂደት እንደ መታሰቢያ ይሁኑ፤ ተቋሙ ለራሱ ህልውና አደጋ ቢኖረውም እንኳ፣ ከሀብታሞችና ከኃያላን ጋር ከሚደረግ የቆሸሸ ስምምነት ይልቅ ፍትህን፣ እኩልነትንና ስነ-ምግባርን መርጧል። አሸናፊ የሌለባቸው እነዚያ ዓመታት ለዘላለም ክፍት ሆነው ይቆዩ። አንዳንድ ጊዜ ባዶነት ከሁሉ በላይ ትርጉም ያለው መግለጫ ሊሆን ይችላል።