1) አርሰናል፦ መከላከያ (ምናልባት) ዋንጫ ያስመድባል
አርሰናል በእንግሊዝ ከፍተኛ ሊግ ጥቂት ግቦችን በማስተናገድ ብቻ ሳይሆን፣ በሁሉም የጨዋታ ምዕራፎች ሊበገር የማይችል መከላከያ በመገንባትም ቀዳሚ ነው። ‘Futi’ አንድን የታክቲክ ምዕራፍ እንደ “አሸናፊ” የሚቆጥረው ኳስ የያዘው ቡድን ከጅማሬው እስከ ፍጻሜው ድረስ የጎል የመቆጠር እድሉን ካሻሻለ ነው፤ የአርሰናል ምስኪን ተቃዋሚዎች ግን ይህንን ማድረግ አልቻሉም። በኳስ ቁጥጥር አልፎ ለመሄድ መሞከር? በአርሰናል ላይ በግንባታ፣ በሽግግር ወይም በጨራሽ ምዕራፎች ላይ ማሸነፍ ከባድ ነው። በፍጥነት ለመልሶ ማጥቃት ቢሞክሩስ? አሁንም አይሳካም፤ አርሰናል በፍጥነት ለማለፍ በጣም አስቸጋሪው ቡድን ነበር። እንደ ማንቸስተር ሲቲ ጥቂት የመልሶ ማጥቃት ከመሞከር ይልቅ፣ አርሰናል በሊጉ ከፍተኛውን የመልሶ ማጥቃት ሙከራ አድርጓል።
2) ማንቸስተር ሲቲ፦ የድሪብል ጌቶች
በአንዳንድ መልኩ ስታቲስቲክሱ የፔፕ ጋርዲዮላን የድሮ ዘይቤ ያስታውሳል። ከፍተኛ የኳስ ቅብብል፣ በግልጽም ሆነ ግምት (expected goals) ገዳይ ጥቃት፣ እና በተጋጣሚ የሜዳ ክፍል ላይ ከፍተኛ የኳስ ንክኪ። ነገር ግን ለውጥ ቀስ እያለ ይመጣል። ባለፈው የዓለም ዋንጫ ወቅት የጋርዲዮላ ረዳት የነበሩት ሊሎ፣ የቡድናቸው የቅብብል ጨዋታ በዓለም ላይ ያስከተለውን ተጽዕኖ ሲያማርሩ “ጎበዝ ድሪብል የሚያደርጉ ተጫዋቾች ጠፉ፣ የትም አታገኟቸውም” ብለው ነበር። የሲቲ ስካውቶች ግን ይህ አልተቸገሩም። ባለፉት ጥቂት ዓመታት እንደ ጄረሚ ዶኩ፣ ማቲየስ ኑኔስ፣ ራያን አይት-ኑሪ፣ ቲጃኒ ሬይንደርስ፣ ራያን ቸርኪ እና አንዋን ሴሜንዮ ያሉ ድሪብል የሚያደርጉ ተጫዋቾችን ሰብስበዋል። ውጤቱም ቡድኑ በድሪብል ብቻ ሳይሆን ኳስን ወደፊት በመግፋት (progressive carries) ሊጉን እንዲመራ አድርጎታል።
3) ማንቸስተር ዩናይትድ፦ በጣም ተለዋዋጭ
የዘመኑ ትልቁ የማገገም ታሪክ በዩናይትድ ታይቷል። እንደ ‘futi’ መረጃ ከሆነ ዩናይትድ ባለፈው ዓመት እንደነበረው 15ኛ ደረጃ ደካማ አልነበረም፣ ነገር ግን ከባለፈው መጸው ጀምሮ ትልቅ መሻሻል አሳይቷል። የሚገርመው ግን አብዛኛው መሻሻል የመጣው ሩበን አሞሪም በጥር ወር ከመሰናበታቸው በፊት ነው። ምንም እንኳን የ3-4-3 አሰላለፋቸው መሳቂያ ቢሆንም፣ አሰላለፍና ታክቲክ ግን አንድ አይደሉም። የአሞሪም ቡድን በሊጉ በጣም ተለዋዋጭ ከሆኑት አንዱ ነበር። በሚካኤል ካሪክ ስር ዩናይትድ ከመከላከልና መልሶ ማጥቃት (Bunker and Counter) ወጥቶ ወደ ጫና እና ኳስ ቁጥጥር (Press and Possess) ተሸጋግሯል።
4) አስቶን ቪላ፦ መሬት ለመሬት
የኡናይ ኤምሬ ቡድን ኳስን መሬት ላይ ማቆየት መርጧል። ከማንቸስተር ሲቲ በቀር ከማንም በላይ በአየር ኳስ እና በግንጭት ያሳለፉት ጊዜ አነስተኛ ነው። ቪላዎች ኳስን ተረጋግተው በመገንባትና ኳስ ሲያጡም ከፍተኛ ጫና ባለማሳደር ይታወቃሉ። ይህ የመሬት ለመሬት ዘይቤያቸው በሽግግር ወቅት ጥቂት ግቦች እንዲቆጠሩባቸው ረድቷቸዋል።
5) ሊቨርፑል፦ ውጤት ባይኖርም እድገት አለ
በአንፊልድ የሚረሳ የውድድር ዘመን ቢሆንም፣ ጥቂት አዎንታዊ ነገሮች ነበሩ። ያለ ትሬንት አሌክሳንደር-አርኖልድ አስማታዊ እግርም ቢሆን፣ ሊቨርፑል ወደፊት በሚደረጉ ቅብብሎች (progressive passes) እና ወደ ተጋጣሚ ሳጥን በሚገቡ ኳሶች ሊጉን መርቷል። በመሃል ሜዳ በኩል ኳስን በማደራጀት ረገድ ከሊቨርፑል የተሻለ ቡድን አልነበረም። ችግሩ ግን ያንን ግንባታ ወደ ግብ መቀየር ወይም የተቃዋሚን മുന്ന진ረት ማስቆም አለመቻላቸው ነው።
6) ቦርንመዝ፦ ሁከት እንደ መወጣጫ
አንዳንድ አሰልጣኞች ጨዋታውን መቆጣጠር ይፈልጋሉ፣ አንዶኒ ኢራኦላ ግን ሁከት መፍጠር ይመርጣሉ። የ ‘Futi’ የ“ሁከት” መለኪያ አንድ ቡድን ኳስ በሁለቱም ወገን ቁጥጥር ስር ባልሆነበት (loose ball) ወይም በአየር ኳስ ላይ የሚያሳልፈውን ጊዜ ይለካል። በዚህ ረገድ ቦርንመዝ የሊጉ የሁከት ጌታ ነበር፤ ይህም ከፍተኛ ጫና እና ፈጣን ግንባታ ከሚመርጥ ቡድን የሚጠበቅ ነው።
7) ብራይተን፦ የሆነ ነገር መገንባት
ብራይተን ተጫዋቾችን ለሀብታም ክለቦች መሸጥ ብቻ ሳይሆን፣ እንደ እነሱ መጫወትም ይችላል። በሊጉ ከፍተኛ የግል ለግል (man-to-man) ጫና ባለበት ወቅትም ቢሆን፣ ብራይተን ከኋላ መስርቶ የመውጣት ብቃቱ አስደናቂ ነበር። የፋቢያን ሁርዘለር ቡድን በግንባታ ምዕራፍ 67% ስኬት በማስመዝገብ አርሰናልን፣ ሊቨርፑልን እና ሲቲን በልጧል።
8) ብሬንትፎርድ፦ የቆሙ ኳሶች ሊቃውንት
የቆሙ ኳሶች አሰልጣኛቸውን ወደ ዋና አሰልጣኝነት ማሳደጋቸው ጥርጣሬ ፈጥሮ ነበር፤ ነገር ግን በሊጉ በቆሙ ኳሶች ከፍተኛ የግብ ግምት (xG) በማስመዝገብ ውጤታማ ሆነዋል። ሌሎች ቡድኖች የብሬንትፎርድን ረጅም የእጅ ውርወራ ለመቅዳት ቢሞክሩም፣ በሚካኤል ካዮዴ ታላቅ ውርወራዎች የታገዘውን ‘ቢስ’ (The Bees) ሊያክሏቸው አልቻሉም።
9) ሰንደርላንድ፦ በታክቲክ ዘመናዊ
በታክቲክ ረገድ ሰንደርላንድ በዚህ የውድድር ዘመን አስገራሚ ነበር። በነፃ ምት እና በእጅ ውርወራ ጥቃት በሊጉ ሁለተኛ፣ በከፍተኛ ጫና (high pressing) ደግሞ አምስተኛ ደረጃን ይዘዋል። ይህ ተግባራዊ ዘይቤያቸው ከሊጉ እንዳይወርዱ እና ትልቅ ውጤት እንዲያመጡ ረድቷቸዋል።
10) ቼልሲ፦ የግፊት ማጥመጃ
ቢያንስ ለድፍረታቸው ሜዳሊያ ይገባቸዋል። ሌሎች ቡድኖች በጫና ምክንያት ኳስን ወደ ፊት በረጅም ሲመቱ፣ ቼልሲ ግን በጫና ውስጥም ሆኖ ከኋላ ለመመስረት ሞክሯል። የቼልሲ ግንባታ በጣም ታጋሽና በመሃል ሜዳ ላይ ያተኮረ ነበር፤ ይህም ተቃዋሚን ወደ ፊት በማስጠጋት ከጀርባቸው ክፍተት ለመፍጠር የታለመ ነው። ሁልጊዜ ባይሳካም፣ ሲሳካ ግን ፈጣን ጥቃቶቻቸው ምርጥ ነበሩ።
11) ኒውካስል፦ ከፍተኛ ጫና
በኒውካስል ላይ ጎል ሊያስቆጥሩ ይችላሉ፣ ነገር ግን በቀላሉ አይሆንም። በተቃዋሚዎች የግንባታ ምዕራፍ ላይ የኤዲ ሃው ቡድን በፈጠረው ጫና ምክንያት ተቃዋሚዎች ስኬታማ የሆኑት 55% ብቻ ነው። ኒውካስልን ለማሸነፍ ብቸኛው መንገድ ፈጣን ሽግግሮችን መጠቀም ነበር።
12) ኤቨርተን፦ የነፃ ምት አፍቃሪዎች
ሾን ዳይች ቢሄዱም ውርሳቸው ግን በኤቨርተን አለ። ቡድኑ ከማንኛውም የሊጉ ቡድን በላይ የነፃ ምት ጥቃቶችን ይጠቀማል። መሃል ሜዳ ላይ በሚፈጠር ማንኛውም ጥፋት ግብ ጠባቂው ጆርዳን ፒክፎርድ ወደ ፊት መጥቶ ኳሱን ወደ ተቃዋሚ ሳጥን ይለጋዋል። መሃል ሜዳ ላይ መጨናነቅ ለምን አስፈለገ?
13) ፉልሃም፦ ጨራሾች
ፉልሃም የመልሶ ማጥቃት ቡድን አልነበረም፤ ይልቁንም በሽግግር ወቅት ጥንቃቄ ያደርጋሉ። ሃሪ ዊልሰን ወይም ሳሙኤል ቹኩዌዜ የሚያደርጓቸው ጥቃቶች የሚጀምሩት ከመደበኛ ግንባታ ነው። የማርኮ ሲልቫ ቡድን በፈጣን የማጥቃት ምዕራፍ ሊጉን መርቷል። ወደ ግብ በቀረቡ ቁጥርም የማጠናቀቅ ብቃታቸው ከማንም በላይ ከፍተኛ ነበር።
14) ሊድስ፦ የአየር ኃይል
ጥንካሬን ማወቅ ትልቅ ነገር ነው። በሊጉ ከሊድስ የተሻለ ረጅም ተጫዋቾች ያሉት ቡድን የለም። በዚህም ምክንያት ከማንም በላይ የአየር ኳሶችን እና የጭንቅላት ኳሶችን ተጠቅመዋል። ይህ ምናልባት የታክቲክ ጥበብ ላይሆን ይችላል፣ ነገር ግን ኳስን አየር ላይ ማቆየታቸው ከእነሱ የተሻለ ውጤት ይጠበቅባቸው የነበሩ ቡድኖችን እንዲበልጡ ረድቷቸዋል።
15) ክሪስታል ፓላስ፦ ምርጥ መከላከልና መልሶ ማጥቃት
በኦሊቨር ግላስነር ስር ፓላስ በሽግግር ወቅት ጥቂት ግቦችን ያስተናገደና በመልሶ ማጥቃት ደግሞ ከፍተኛ ስኬት ያስመዘገበ ቡድን ነው። እንደ ኢስማኢላ ሳር፣ ዳንኤል ሙኞዝ እና ዣን-ፊሊፕ ማቴታ ያሉ ፈጣን ተጫዋቾች ለዚህ ዘይቤ ተስማሚ ናቸው።
16) ኖቲንግሃም ፎረስት፦ ሜዳውን ማስፋት
ቡድኖች ኳስ ሲያጡ ሜዳውን ማጥበብ፣ ኳስ ሲይዙ ደግሞ ማስፋት እንዳለባቸው ይነገራል። ኖቲንግሃም ፎረስት ይህንን በተግባር አሳይቷል፤ በግንባታና በማጥቃት ወቅት ሜዳውን በስፋት በመጠቀም አራተኛ ደረጃ ላይ ተቀምጠዋል። ይህም በሊጉ እንዲቆዩ ረድቷቸዋል።
17) ቶተንሃም፦ ድሪብል ላይ የተመሰረተ
አማካዮችህ ኳስ ማቀበል ካልቻሉ ምን ታደርጋለህ? የቶተንሃም መልስ “ድሪብል ማድረግ” ነበር። ከማንቸስተር ሲቲ ቀጥሎ ብዙ ድሪብል ያደረገ ቡድን ነው። ሆኖም ይህ ዘይቤያቸው ብዙ ጊዜ ኳስ እንዲያጡና ለተዘበራረቁ ኳሶች (loose balls) እንዲጋለጡ አድርጓቸዋል።
18) ዌስትሃም፦ ለመልሶ ማጥቃት የማይመቹ
ኑኖ ኢስፒሪቶ ሳንቶ ዌስትሃምን ከተረከቡ በኋላ ቡድኑ ወደ ጥልቅ መከላከል አዝምሟል። ይህ ደግሞ ተቃዋሚዎች በዌስትሃም ላይ የመልሶ ማጥቃት እድል እንዳያገኙ አድርጓቸዋል። ከጀርባ ክፍተት ከሌለ መልሶ ማጥቃት አይቻልም!
19) በርንሌይ፦ ረጅም የግብ ጠባቂ ኳሶች
በስኮት ፓርከር የሚመራው በርንሌይ ከኋላ መስርቶ ለመውጣት አልሞከረም። 81% የግብ ጠባቂ ኳሶቻቸውን በረጅም ነው የሚመቱት። ይህም በሊጉ ከፍተኛው ቁጥር ነው። ተቃዋሚዎቻቸው በረጅም ለመምታት ሲሞክሩ ደግሞ 90% ያህሉን በርንሌይ በአየር ላይ ያሸንፋል።
20) ዎልቭስ፦ የቆጣሪ-ፕሬስ ሻምፒዮኖች
አንድ ቡድን ኳስ ሲቀማ ወይ መልሶ ማጥቃት አለበት ወይም ኳሱን በጥንቃቄ መያዝ አለበት። ዎልቭስ ተቃዋሚዎቻቸው ኳስን በጥንቃቄ እንዳይይዙ በማድረግ ረገድ የሊጉ ቀዳሚ ናቸው። ተቃዋሚዎቻቸው ኳስን በሰላም መቆጣጠር የቻሉት በግማሽ ያህሉ ብቻ ነው። ምናልባት ኳስን ደጋግሞ ማጣት ለልምምድ ይረዳ ይሆናል!