በዚያው የውድድር ዘመን ወርደው በአውሮፓ መድረክ ርቀው የተጓዙ ክለቦች እነማን ናቸው?

“አንድ ቡድን በሀገር ውስጥ ሊግ ወደ ታችኛው ምድብ እየወረደ በአውሮፓ መድረክ እስከ ምን ድረስ ርቆ ሊጓዝ ይችላል?” ሲል ማት ሬይሊ ይጠይቃል። ይህ ጥያቄ ምናልባትም በወቅቱ በቻምፒዮንስ ሊግ ይሳተፍ ለነበረው ቶተንሃም ታስቦ የቀረበ ቢሆንም፣ ለዘንድሮው የሩብ ፍፃሜ ተፋላሚዎችም አግባብነት አለው። ኖቲንግሃም ፎረስት በፕሪምየር ሊጉ ከወራጅ ቀጠናው በሦስት ነጥብ ብቻ ርቆ የሚገኝ ሲሆን፣ ፊዮረንቲናም በሴሪ አ አምስት ነጥብ ብቻ ነው የተረፈው። በላ ሊጋ ስድስተኛ ደረጃ ላይ የሚገኘውና በዩሮፓ ሊግ ሩብ ፍፃሜ ፍራይበርግን የሚገጥመው ሴልታ ቪጎ ግን አስተማማኝ ደረጃ ላይ የሚገኝ ይመስላል።

ይሁን እንጂ ሁልጊዜም ነገሮች እንዲህ አልነበሩም። ሲያራን ሀኒጋን እንደሚከተለው ይጽፋል፡ “ሴልታ ቪጎ በ2002-03 የውድድር ዘመን በላ ሊጋ አራተኛ ሆኖ ካጠናቀቀ በኋላ፣ በቀጣዩ ዓመት ወደ 19ኛ ደረጃ ዝቅ ብሎ ወደ ታችኛው ሊግ ተንሸራቷል። ነገር ግን በቻምፒዮንስ ሊጉ ስላቪያ ፕራግን አሸንፈው፣ ከሚላን፣ ክለብ ብሩጅ እና አያክስ ጋር በነበሩበት ምድብ ሁለተኛ በመውጣት ለጥሎ ማለፍ ደርሰዋል። በመጨረሻም በ16ቱ ውስጥ በአርሰናል ተሸንፈው ወጥተዋል።” ፔሩጃም በተመሳሳይ የውድድር ዘመን በፒኤስቪ አይንድሆቨን እስኪወገዱ ድረስ በዩኤፋ ካፕ 16ቱ ውስጥ ደርሰው ነበር። በአውሮፓ መድረክ የነበራቸው ስኬት ግን በሴሪ አ አልተደገመም፤ የመጀመሪያዎቹን 22 ጨዋታዎች ማሸነፍ ተስኗቸው በመጨረሻም በፕሌይ ኦፍ ወደ ታችኛው ሊግ ወርደዋል። ከሁለት ዓመት በኋላ ጁቬንቱስ የቻምፒዮንስ ሊግ ሩብ ፍፃሜ ደርሶ የነበረ ቢሆንም፣ በ‘ካልቾፖሊ’ የሙስና ቅሌት ምክንያት ወደ ታችኛው ሊግ እንዲወርድ ተደርጓል። (ማርሴ በ1993-94 ወርዶ የነበረ ቢሆንም በዚያ ዓመት በአውሮፓ መድረክ እንዳይሳተፍ ታግዶ ነበር።)

በአዲሱ የቻምፒዮንስ ሊግ አደረጃጀት በዚያው ዓመት ወደ ታችኛው ሊግ የወረደው ሌላኛው ክለብ ቪያሪያል (2011-12) ነው። ስፔናዊው ክለብ ከማንቸስተር ሲቲ፣ ናፖሊ እና ባየር ሙኒክ ጋር በነበረበት ምድብ ምንም ነጥብ አላገኘም፤ በላ ሊጋውም በመጨረሻው ቀን ከአትሌቲኮ ጋር አቻ መውጣት ቢችሉ በሊጉ ይቆዩ ነበር፣ ነገር ግን ራዳሜል ፋልካኦ በመጨረሻዎቹ ደቂቃዎች ያስቆጠራት ግብ እጣ ፈንታቸውን ወሰነች። ለዚህ እና ለሌሎች ምሳሌዎች ፒት ቶምሊንን እናመሰግናለን። በዘመናዊው እግር ኳስ በላ ሊጋ ከሌሎቹ አምስት ትልልቅ ሊጎች በበለጠ ያልተጠበቁ የወራጅ ቡድኖች ታይተዋል። ቶም ሪድ እንደጠቆመው፣ በርካታ የስፔን ክለቦች በዩኤፋ ካፕ ወይም በዩሮፓ ሊግ እየተሳተፉ ወደ ታችኛው ሊግ ወርደዋል። ከነዚህም መካከል ሪያል ሳራጎሳ (2001-02 እና 2007-08)፣ አላቬስ (2002-03)፣ ሴልታ ቪጎ (2006-07)፣ ሪያል ቤቲስ (2013-14) እና ኢስፓኞል (2019-20) ይገኙበታል። የዓለማችን ምርጥ ሊግ™ የተባለው የእንግሊዝ ፕሪምየር ሊግም ተመሳሳይ ክስተቶችን አስተናግዷል፤ ብላክበርን ሮቨርስ (1998-99)፣ ብራድፎርድ ሲቲ (2000-01) እና ኢፕስዊች ታውን (2001-02) ተጠቃሽ ናቸው።

አብዛኞቹ ወደ ታችኛው ሊግ የወረዱ ቡድኖች በአውሮፓ መድረክ ገና በጊዜ ነበር የተሰናበቱት። ነገር ግን ዲርክ ማስ እንደገለጸው፣ እ.ኤ.አ ከ1992 በፊት በነበረው የአውሮፓ እግር ኳስ ዘመን በርካታ የሩብ ፍፃሜ ተፋላሚዎች በዚያው ዓመት ወደ ታችኛው ሊግ ወርደዋል። ከነዚህም መካከል ሩዳ ቬዝዳ ብርኖ (1960-61)፣ ዳይናሞ ዚሊና (1961-62)፣ ኢስፓኞል (1961-62)፣ ናፖሊ (1962-63)፣ ባየር ሙኒክ (1962-63)፣ ማግደቡርግ (1965-66)፣ ሊን (1968-69)፣ ቤሮ ስታራ ዛጎራ (1973-74)፣ ሪያል ቤቲስ (1977-78) እና ቦሎኛ (1990-91) ይገኙበታል። የባየር ሙኒክ የ1962-63 ውድቀት ግን በሊጉ ውጤት ምክንያት አልነበረም። ዲርክ እንደሚለው “በባየር ሙኒክ በደቡብ ኦበርሊጋ ሦስተኛ ሆኖ ቢያጠናቅቅም፣ ለመጀመሪያው የቡንደስሊጋ የውድድር ዘመን ቡድኖችን ለመምረጥ ጥቅም ላይ በሚውለው የ12 ዓመታት የደረጃ ሰንጠረዥ ዝቅተኛ ውጤት በመኖሩ ምክንያት ወደ ታችኛው ሊግ እንዲወርድ ተደርጓል።”

ሳይሸነፉ ስለተሰናበቱ ቡድኖች ስንመለከት፣ ቪክቶሪያ ፕልዜን በዩሮፓ ሊግ አንድም ጨዋታ ሳይሸነፍ መውጣቱን ዲን ዌርቲ ዘግቧል። ይህ ዓይነቱ የእግር ኳስ ኢፍትሃዊነት ከምድብ ድልድል መጀመር በፊትም ሆነ በኋላ ደርዘን ጊዜ ደርሷል። ለምሳሌ በ1970-71 የወቅቱ የአውሮፓ ካፕ አሸናፊ ፌይኖርድ በሜዳው 1-1 አቻ ወጥቶ በሮማኒያ 0-0 በመለያየቱ ከሜዳ ውጭ በሚቆጠር ግብ በመጀመሪያው ዙር ተሰናብቷል። በዚህ ረገድ የረጅም ጊዜ ሪከርዱን የያዘው ኢስፓኞል ነው። በ2006-07 የዩኤፋ ካፕ ለ15 ተከታታይ ጨዋታዎች ሳይሸነፍ ቢጓዝም ዋንጫውን ግን አላነሳም፤ በፍፃሜው በሴቪያ በፔናልቲ ተሸንፏል። በተመሳሳይ በ2013-14 ቤንፊካ በውድድሩ ሙሉ ሳይሸነፍ በፍፃሜው በሴቪያ በፔናልቲ ተሸንፏል። በሴቶች እግር ኳስም ሞንፔሊየር በ2009-10 ቻምፒዮንስ ሊግ ዘጠኝ ጨዋታዎችን ሳይሸነፍ በሩብ ፍፃሜው በሜዳው ባስቆጠረው ግብ ተሰናብቷል።

በታሪክ ሳይሸነፉ የተሰናበቱ ቡድኖች ዝርዝር በጨዋታ ብዛት ሲቀመጥ፡ ፌይኖርድ (8 ጨዋታ)፣ ኤኢኬ አቴንስ (8 ጨዋታ)፣ ኤሲ ሚላን (8 ጨዋታ)፣ ቫሌንሲያ (8 ጨዋታ)፣ ቼልሲ (8 ጨዋታ)፣ ሞንፔሊየር ሴቶች (9 ጨዋታ)፣ አርሰናል (9 ጨዋታ)፣ አርደብሊውዲ ሞለንቤክ (10 ጨዋታ)፣ ሬንጀርስ (10 ጨዋታ)፣ ማንቸስተር ሲቲ (10 ጨዋታ)፣ ጁቬንቱስ (12 ጨዋታ) እና ኢስፓኞል (15 ጨዋታ) ናቸው።

በእውቀት መዝገብ (Knowledge Archive) ውስጥ ደግሞ፣ እ.ኤ.አ በ2016 አክሪንግተን በርንሌይን ሲያሸንፍ ለ123 ዓመታት ሳይገናኙ ቆይተው ነበር። ለመጨረሻ ጊዜ የተገናኙት በ1893 ንግሥት ቪክቶሪያ በስልጣን ላይ በነበሩበት ወቅት ነበር። በመጨረሻም ለአንባቢዎች የቀረቡ ጥያቄዎች አሉ፡ ማርክ ጉዌሂ ዘንድሮ ሊቨርፑልን አምስት ጊዜ ገጥሞ አምስቱንም አሸንፏል፤ በአንድ የውድድር ዘመን በአንድ ክለብ ላይ የተመዘገበ ከፍተኛ የድል ሪከርድ ስንት ነው? በቻምፒዮንስ ሊግ እና በሀገር ውስጥ ሊግ ዋንጫ ጥምርታ ከፍተኛው ውጤት የማን ነው? በሜዳ ላይ ብዙ ግራ እግር ተጫዋቾችን ያሰለፈው የትኛው ቡድን ነው? እና እንደ ግላስጎው ሲቲዋ ሊዛ ፎረስት ቤተሰብ በአንድ ክለብ ላይ ግብ ማስቆጠር የሚወዱ የእግር ኳስ ቤተሰቦች እነማን ናቸው? ጥያቄዎቻችሁን በኢሜል አድርሱን።