ማንቸስተር ሲቲ ጥፋተኛ መባሉ የሚያስከትለው ከባድ መዘዝ እና የተበላሸው የታሪክ ገጽ

ያለነዚያ ስኬቶች ሲቲ ላለፉት ስምንት የውድድር ዘመናት አሁን ላለበት ደረጃ ሊበቃ አይችልም ነበር (ከቀረቡት ክሶች 35ቱ ከ2018 እስከ 2023 ባለው ጊዜ ውስጥ ከፕሪምየር ሊጉ ምርመራ ጋር ባለመተባበር ላይ የሚያተኩሩ ናቸው)። በ2018-19 የሊግ ዋንጫውን እንዲያነሱ ያስቻላቸው ተከታታይ 14 ድሎችም ያለ ቀደመው መሠረት ሊመጡ አይችሉም ነበር። የ2023ቱ የሦስትዮሽ ድልም ሆነ ለተከታታይ አራት ጊዜ የሊጉን ዋንጫ በማንሳት የተመዘገበው ክብረ ወሰንም እንዲሁ። ስለዚህ እነዚህ ስኬቶች በትክክል የተከናወኑ ቢሆኑም እንኳ፣ በቀደሙት ድርጊቶች ጥላ ያረፈባቸው ሆነዋል። “በእርግጥ እዚህ የለንም” የሚለው የደጋፊዎች መፈክር? ለካስ ሁላችንም እዚህ ከሌለን ቆይተናል። አሁንም ይግባኝ ይኖራል፤ ይህ ገና የመጨረሻው እውነት አይደለም፣ እዚያ ለመድረስም ረጅም መንገድ ሊቀረው ይችላል።

ነገር ግን ዩርገን ክሎፕ ከታሰበው በላይ ስኬታማ ነበሩ፣ ብሬንዳን ሮጀርስ እና ኦሌ ጉናር ሶልሻየርም የሊግ ዋንጫ ያነሱ አሰልጣኞች ናቸው ወደሚለው ድምዳሜ ሊያደርሰን ይችላል። ምናልባትም ላይሆን ይችላል፤ ምክንያቱም ባለሥልጣናቱ ከአንድ ክለብ ላይ ዋንጫ ቢቀማ እንኳ ያንን ዋንጫ ለሌላው ቡድን ለመስጠት ፈቃደኛ አይመስሉም። ይህም የሚጠበቅ ነው፤ ምክንያቱም አንደኛው ቡድን በከፍተኛ ነጥብ እየመራ ባለበት ወቅት የሌሎቹ ቡድኖች ቅድሚያ የሚሰጧቸው ጉዳዮች ሊቀየሩ ይችላሉ። ይህ ሁሉ ነገር ትክክል አይመስልም፤ ነገር ግን አንድ ቡድን ዋንጫውን ያጣው ተቀናቃኙ ዋንጫውን ማሸነፍ እንደማይችል ስላሰበ ለሌላ ውድድር ቅድሚያ በመስጠቱ ከሆነ ዋንጫውን ለዚያ ቡድን መስጠትም እንዲሁ ስሜት አይሰጥም። የተሰረቀ ዝና ለማንም እርካታ አይሰጥም።

የጥፋተኝነት ውሳኔው ከጸና መዘዙ እጅግ የከፋ ይሆናል። ቅጣቱን ለማቅለል የሚደረጉ ይግባኞች ይኖራሉ። በጉዳዩ ውስጥ ብዙ የተወሳሰቡ ነገሮች አሉ። ብሉምበርግ ባለፈው ወር እንደዘገበው፣ ውሳኔው በሲቲ ላይ የሚበይን ከሆነ በዩናይትድ ኪንግደም እና በተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ግንኙነት ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ ሊያሳድር እንደሚችል መንግሥት ማስጠንቀቂያ ደርሶታል። አንዲ በርንሃም ኤምሬትስ በማንቸስተር ከተማ ከፍተኛ መዋዕለ ንዋይ ባፈሰሰችበት ወቅት ከንቲባ ነበሩ፤ በሐምሌ ወር ጠቅላይ ሚኒስትር ከሆኑ በአንድ ሳምንት ጊዜ ውስጥም ከፕሬዚዳንት ሼክ መሐመድ ጋር ተነጋግረዋል።

ነገር ግን ለዘጠኝ ዓመታት ያህል ስልታዊ በሆነ መንገድ የተፈጸመ ማጭበርበር ከባድ ቅጣትን ካልሆነ በስተቀር ሌላ ምን ሊያስከትል እንደሚችል መገመት ይከብዳል። ኤቨርተን በ2022 የትርፋማነት እና ዘላቂነት ደንብን በ19.5 ሚሊዮን ፓውንድ በመጣሱ ብቻ ስድስት ነጥብ ተቀንሶበታል፤ እንዲሁም ከሊጉ ለወረደው በርንሌይ 26 ሚሊዮን ፓውንድ ካሳ እና 9 ሚሊዮን ፓውንድ ወለድ እንዲከፍል ተገዷል። የሲቲ ጥሰቶች ግን ከዚህ ጋር ሊነጻጸሩ የማይችሉና እጅግ የከፉ ናቸው፤ ደግሞም ከምርመራው ጋር ለመተባበር ፈቃደኛ አልሆኑም። ጉዳዩ ክለቡ በኃይል እንዲወርድ መደረጉ ብቻ አይደለም፤ በነዚያ “መናፍስታዊ ዓመታት” ውስጥ ዋንጫ ላጡት ብቻ ሳይሆን በሌሎች ቡድኖችም ሊቀርቡ የሚችሉ የገንዘብ ካሳ ጥያቄዎች አሉ። ሌሎች ቡድኖች የአውሮፓ ውድድር ተሳትፎ ተከልክለዋል። የሽልማት ገንዘብ አጥተዋል። ከሊጉ የወረዱ ክለቦች እንኳ ሳይቀሩ ለውድቀታቸው የሲቲ ድርጊት ምክንያት እንደሆነ ሊከራከሩ ይችላሉ።

ይህ ተጽዕኖ ጥሰቱ ከተፈጸመባቸው ዓመታት በኋላ ባሉት ጊዜያትም ይቀጥላል። ለምሳሌ ሌስተር ሲቲ በ2020 እና 2021 የቻምፒዮንስ ሊግ ማጣሪያን በጥቂት ልዩነት አጥቷል። ሲቲ በሕገ-ወጥ መንገድ ባገኘው አቅም ከበላያቸው ባያጠናቅቅ ኖሮ ሌስተር ማለፍ ይችል ነበር? በወቅቱ በቻምፒዮንስ ሊግ ተጫውተው ቢሆን ኖሮ አሁን ያሉበት ቀውስ ውስጥ ይገቡ ነበር? ከዚያም በተጨማሪ ቀጥተኛ ያልሆኑ መዘዞች አሉ፤ አንድ ክለብ ወይም አሰልጣኝ ወይም ተጫዋች ሊጉን ቢያሸንፉ ወይም በፕሪምየር ሊጉ ለተጨማሪ አንድ የውድድር ዘመን ቢቆዩ ኖሮ ሊኖራቸው የሚችለው ዓለም አቀፋዊ ዝና እና የንግድ ገቢ ምን ሊሆን ይችል ነበር? አንድ አካል እነዚህን የካሳ ጥያቄዎች በዝርዝር ማስላት ይኖርበታል።

ይፋዊ ቅጣቱ ምንም ይሁን ምን፣ በሲቲ ላይ የሚከተለው የገንዘብ ኪሳራ ክለቡን ከጥቅም ውጭ ሊያደርገው ይችላል። ሲቲ በ1906 ለተጫዋቾች ሕገ-ወጥ ክፍያ በመፈጸሙ ጥፋተኛ ሆኖ ሲገኝና አብዛኛውን ስብስቡን እንዲሸጥ ሲገደድ፣ ለማገገም 30 ዓመታት ፈጅቶበታል። ሰንደርላንድም በ1957 ተመሳሳይ ጥፋት ሲፈጽም በታሪኩ ለመጀመሪያ ጊዜ ለወረደ ሲሆን ከዚያ በኋላ የቀድሞ ዝናውን ዳግም ሊያገኝ አልቻለም። ነገር ግን ትልቁና ለመገመት አስቸጋሪው ዋጋ የስሜት ጉዳይ ነው። የአጉዌሮ ግብ ምናልባት በፕሪምየር ሊጉ ታሪክ ውስጥ በጣም ዝነኛው ቅጽበት ነው። ያ አልተፈጸመም ማለት ምን ማለት ነው? ሲቲ የ2012ቱን ዋንጫ ባይቀማ እንኳ፣ ስሙ መበላሸቱ አይቀርም። የማርሴ የ1993 የቻምፒዮንስ ሊግ ድል በታሪክ መዝገብ ላይ ቢኖርም፣ በዚያው የውድድር ዘመን በጨዋታ ማጭበርበር የፈረንሳይ ሊግ ዋንጫ በመቀማቱ ክብሩ ጎድፏል።

ያ ስሜት፣ የሲቲ ደንፊዎች ደስታ፣ የዩናይትድ ደጋፊዎች ሐዘን እና የሌላው ሰው ሁሉ መገረም በቀላሉ የሚታለፍ አይደለም። ከሲቲ ጋር ለተገናኙ ብዙ ሰዎች ይህ በሕይወታቸው ውስጥ የታየ ትልቅ የስሜት መነቃቃት መሆኑ አይካድም። አንዳንድ የሲቲ ደጋፊዎች በይነመረብ ላይ ይህንን ሁኔታ ለመቋቋም ሲሉ፣ ጉዳዩን የሴራ ውጤት ወይም ትርጉም የለሽ አድርገው ለማቅረብ መሞከራቸው አይገርምም። ይህ ግን የክለቡ ባለቤቶች የፈጸሙት ድርጊት ውጤት ነው። እነዚህ ድርጊቶች ደግሞ የፕሪምየር ሊጉ ክለቦች ለውጭ አገር መንግሥታት ወይም ለግል ኩባንያዎች በሚሸጡበት ዓለም ውስጥ የሊጉ “የፈለጉትን ያድርጉ” (laissez-faire) ባይነት ውጤቶች ናቸው።

የደጋፊዎች ቁጣ የሚረዳ ቢሆንም፣ አቅጣጫው ግን የተሳሳተ ነው። ለሌላው ሰውስ? የመታለል ስሜት ይሰማል፤ ያውም በሲቲ ብቻ ሳይሆን በሊጉም። ይህ ታላቅ የሰው ልጅ ድራማ እውነት አልነበረም? አሁንስ? ከ17 ዓመታት በኋላ አንድ ገለልተኛ አካል “እውነት አልነበረም” ሊለው ለሚችል የውድድር ዘመን ለምን እጨነቃለሁ? ተመልካች ይቀንሳል? ገቢስ ይወርዳል? ለፕሪምየር ሊጉ ይህ ትልቅ ስጋት ነው፤ አንድ ውድድር ትርፍ ላይ ብቻ ሲያተኩር የገቢ ማመንጫ እና የስፖርታዊ ፍትሕ ጉዳዮች አብረው አይሄዱም። ነገር ግን አማራጩ ምንድን ነው? እርምጃ አለመውሰድ ሕግ መጣስን ሕጋዊ ማድረግ ነው፤ ጨዋታው በቴክኒክ ብቃት ወይም በታክቲክ ብልጫ ሳይሆን የተሻለ ጠበቃ መቅጠር በሚችል አካል የሚወሰን ነው እንደማለት ይሆናል። ፕሪምየር ሊጉ የመረጠው መንገድ አስቸጋሪ ነው። ወደፊትም አስቸጋሪ ዓመታት እና ያልታሰቡ መዘዞች ሊመጡ ይችላሉ። ነገር ግን ይህ ትክክለኛው መንገድ ነው፤ ምክንያቱም አንድ ስፖርት ራሱን ማስተዳደር ካልቻለ፣ በቂ ሀብት ካለህ ደንቦቹን ችላ ማለት የምትችል ከሆነ፣ ያ ነገር ስፖርት መባሉ ያበቃል።