የማንቸስተር ሲቲ ጉዳይ በዓለም ላይ ያሉ እጅግ ባለጸጋ እና ኃያል አካላትን መቆጣጠር ምን ያህል ፈታኝ እንደሆነ አጋልጧል። የፍርዱ መዘግየት የሚያበሳጭ ቢሆንም፣ የሲቲ የሕግ ባለሙያ በዩኤፋ ክስ ወቅት “በዓለም ላይ ያሉ 50 ምርጥ ጠበቆችን በ30 ሚሊዮን ፓውንድ ቀጥረን ለሚቀጥሉት 10 ዓመታት እንከሳቸዋለን” የሚል ዛቻ የያዘ ኢሜል መውጣቱ፣ የሕግ ሂደቱ ለምን እንደሚንዛዛ ፍንጭ ይሰጣል። ይህ ሁኔታ እንደ አልበርት አሌክሳንደር ወይም ፒተር ስዌልስ ባሉ የጥንት ባለቤቶች ዘመን የማይታሰብ ነበር።
በእንግሊዝ እና በዌልስ የሚገኙ ክለቦች አሁንም ማህበረሰባቸውን ይወክላሉ፤ ምንም እንኳን የዓለም አቀፍ መዝናኛ ኢኮኖሚ ጫና ይህንን ግንኙነት ቢፈትነውም፣ መሰረቱ ግን አልተናወጠም። አርሰናል በመላው ዓለም ላሉ አዳዲስ ደጋፊዎች ተመራጭ ክለብ ቢመስልም፣ ባለፈው የውድድር ዘመን የሊጉን ዋንጫ ለማንሳት የነበረው የ22 ዓመታት ጥበቃ ሲያበቃ የታየው ደስታ፣ የአካባቢው ደጋፊዎች ኩራት መገለጫ ነበር። ክለቦች ለሕዝብ ጥቅም ብቻ በሚሰሩ ደግ ባለቤቶች ይመሩ ነበር የሚለው የድሮ ትረካ የተጋነነ ቢሆንም፣ አሁን ያለው ሁኔታ ግን ከመቼውም ጊዜ በላይ የከፋ ሆኗል።
ክለቦች በጂኦፖለቲካ እና በዓለም ኢኮኖሚ ማዕበል ውስጥ የወደቁት እንዴት ነው? ቼልሲን ብቻ ብንመለከት፣ ባለፉት አራት ዓመታት ውስጥ ሩሲያዊው ባለሀብት በዩናይትድ ኪንግደም መንግሥት ማዕቀብ ምክንያት ክለቡን እንዲሸጡ ተገደዋል። ተከታዩ አሜሪካዊ ባለቤትም የኢንሹራንስ ድርጅታቸው በአሜሪካ ፌዴራል ምርመራ ስር በመውደቁ ድርሻቸውን ለመሸጥ ተገደዋል። በዚህ ግራ የተጋባ ዓለም ውስጥ፣ የቁማር ተጫዋቾች (gamblers) እንደ ንጹህ አየር መታየታቸው የሚገርም ነው።
የማዕድን ማውጫ፣ የመርከብ ግቢና የፋብሪካ ባለቤቶች የነበሩት የአካባቢው ነጋዴዎች ዘመን አብቅቷል። አንዳንዶቹ ለስፖርቱ ፍቅርና ለማህበረሰቡ ዕርዳታ ሲሉ ኢንቨስት ያደርጉ ነበር፤ ሌሎች ደግሞ የሠራተኞችን የሥራ ሁኔታ ከማሻሻል ይልቅ ክለብ መደጎምን ይመርጡ ነበር። አንዳንዶቹ ደግሞ ትርፍ እናገኛለን ብለው አስበው ነበር። ሆኖም ያ ዘመን ፍጹም ነበር ማለት አይደለም። በ1980ዎቹ የነበረው የእንግሊዝ ስታዲየሞች መበላሸት ያንን ያስታውሰናል።
ክለቦች የማህበረሰባቸው መገለጫ ናቸው፤ ለደጋፊዎች ደግሞ የቤተሰብ፣ የአካባቢ እና የታሪክ ትስስር ናቸው። ይሁን እንጂ ደጋፊዎች በክለቦቻቸው ላይ ባለቤትነት የሌላቸው መሆኑ ለአሁኑ ቀውስ አንዱ ምክንያት ነው። የጀርመን ’50+1′ ሞዴል አድናቆት ቢቸረውም፣ ባየር ሙኒክ ባለፉት 14 ዓመታት 13 ጊዜ ዋንጫ እንዳይበላ አላገደውም። ነገር ግን ክለብ ከንግድ ተቋምነት ባለፈ ማህበራዊ ኃላፊነት እንዳለበት እውቅና ቢሰጥ ኖሮ አሁን ያለውን ውጥንቅጥ መከላከል ይቻል ነበር።
ባለቤቶች የአካባቢው ሰዎች በነበሩበት ጊዜ፣ በክለቡ ላይ የሚፈጠር ችግር ቀጥተኛ ተጽዕኖ ነበረው። ማንም ባለቤት በቤቱ ደጃፍ ተቃውሞ እንዲደረግ ወይም በመንገድ ላይ ሲያልፍ እንዲሰደብ አይፈልግም ነበር። አሁን ግን በሎስ አንጀለስ፣ በሞንቴ ካርሎ ወይም በገልፍ አገራት የሚኖሩ ባለቤቶች የደጋፊውን ቁጣ በቀላሉ አይሰሙም። የቀድሞው የፕሪሚየር ሊግ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ሪቻርድ ስኩዳሞር፣ ስለ ባለቤትነት ሞዴል “ገለልተኛ” መሆንን መርጠዋል። ይህም ማለት ገንዘቡ ከየት መጣ ሳይሉ መቀበል ማለት ነው።
የዛሬው ፕሪሚየር ሊግ የዘመናዊቷ ብሪታንያ ነጸብራቅ ነው። ሊጉ የብሌየር ዘመን የኢኮኖሚ ፖሊሲ ውጤት ነው፤ ይህም “አንድ ነገር እንዲከሰት መፍቀድ፣ ከዚያ ገንዘብ ማግኘት እና ችግሩ ከተከሰተ በኋላ ለመፍታት መሞከር” የሚል አካሄድ ነው። ነገር ግን እግር ኳስን ከእነዚህ እጅግ ባለጸጎች እጅ እንዴት ማውጣት ይቻላል? የቁጥጥር ሕጎች እስከ አንድ ደረጃ ሊረዱ ይችላሉ። ጨዋታው በባለቤቱ ሀብት ላይ ብቻ የተመሰረተ መሆን የለበትም የሚለውን መርህ መቀበል ጠቃሚ ነው። ነገር ግን የዓለምን በር ክፍት ማድረግ የዓለምን ችግሮችም ይዞ መጥቷል። እግር ኳስን ከንግድ ተቋምነት ወደ ማህበረሰብ ሀብትነት የሚቀይር ትልቅ የኢኮኖሚ ውድቀት ካልመጣ በቀር፣ ከዚህ ሁኔታ ጋር አብረን ለመቀጠል የተገደድን ይመስላል። ደግሞስ እግር ኳስ ራሱን ከፈጠረው ማህበረሰብ እንዴት ሊለይ ይችላል?