ሚኬል አርቴታ በስታዲየም ኦፍ ላይት ከሰንደርላንድ ጋር በነበረው ጨዋታ፣ ኤዝሪ ኮንሳ በዳን ባላርድ ላይ ጥፋት ሰርቷል ተብሎ ስለተሰጠው የፍጹም ቅጣት ምት ሲናገር ይህንን አለማሰብ ከባድ ነበር። ይህ የሚባለው ለሙያው ካለ አክብሮት ነው። ፖድካስት ሰርቶ የሚያውቅ ሁሉ እንደሚረዳው፣ አንዳንዴ ኃይልን ጨምሮ እና በቅንነት ስሜት ውስጥ ገብቶ ንግግርን ማድመቅ የሚያስፈልግበት ወቅት አለ። አርቴታ ይህንን በሚያምር ሁኔታ አድርጎታል። የሚናገረው ነገር በእውነት የጎዳው ይመስል፣ ልክ የትምህርት ቤቱን ሚኒባስ ቁልፍ የተነጠቀ ርዕሰ መምህር በሚመስል ቅሬታ የቀረበ ነበር።
ነገር ግን ግልጽ እንሁን፤ አርቴታ በዚህ ጉዳይ “በጣም ተጨንቆ” አይደለም። “አዝኖ” ወይም በኋላ ላይ ለማጉላት እንደሞከረው “በጣም አዝኖ” አይደለም። እሱ ስለ “ጨዋታው ደህንነት” ብቻ ተቆርቋሪ ሆኖ ለሁላችንም እየተናገረ አይደለም። ይህ አሰልጣኝ ትናንሽ ጥቅሞችን ለማግኘት እና ጥቃቅን ዝርዝሮችን ለማቀድ ምን ያህል እንደሚጨነቅ እናውቃለን። ልክ እንደ አሁኑ ዘመን ታላላቅ ስፖርቶች ሁሉ፣ እያንዳንዱ እንቅስቃሴ በጥናት የተደገፈ ነው። ቀዘፋ ተቃዳሚዎች በልምምድ ወቅት በሽንት ቤት የሚቆዩበትን ጊዜ እንኳን ለጡንቻ እድገት እንደሚጠቀሙበት ሁሉ፣ አርቴታም ለህዝብ የሚሰጣቸውን መግለጫዎች አስቀድሞ ያስላቸዋል። ይህ ሁሉ የሆነው ለታክቲክ እና ለምክንያታዊ ጥቅሞች ሲባል ነው።
ከዚህ የምንረዳቸው ሶስት ዋና ዋና ነጥቦች አሉ። አንደኛው፣ አርቴታ ትክክል ነበር፤ የዳኛው ውሳኔ ስህተት ነበር። ባላርድ ኮንሳን ወደ ራሱ ጎትቶት እያለ፣ ዳኛው ግን በተቃራኒው ውሳኔ ሰጥቷል። የዳኛው ምላሽም አስቀድሞ “ጥብቅ ዳኝነት” እንዲኖር ከተሰጠው መመሪያ በመነጨ ግፊት የተደረገ ይመስላል። ሁለተኛው ነጥብ፣ ዳኞች ለተወሰነ ቡድን ያደላሉ ማለት አይደለም፤ ይልቁንም ብቃታቸው ዝቅተኛ ነው። በጨዋታው ወቅት የሚመጣውን ከፍተኛ መረጃ በአጭር ጊዜ ውስጥ የመተንተን ብቃት የላቸውም። አብዛኞቹ ዳኞች እንደ ወታደራዊ አውሮፕላን አብራሪዎች ወይም እንደ ምንዛሬ ነጋዴዎች ከፍተኛ ጫና ውስጥ የመስራት ልምድ የላቸውም። ይህ ስድብ ሳይሆን በውጤቱ የታየ እውነታ ነው።
ዳኞች የጨዋታው ዋና ተዋናዮች አይደሉም። እግር ኳስ ምን መምሰል እንዳለበት የመወሰን ስልጣን የላቸውም። ዳኛው በጨዋታው ዳርቻ ላይ ብቻ መገኘት ያለበት አካል ነው። አርቴታ ግን ለዚህ ዝግጁ ነበር። የአርሰናል አሰልጣኞች እንዲህ ያለ ስህተት እንደሚፈጠር ያውቁ ነበር። አርቴታ ያንን “የሀዘን” ፊቱን እና ንግግሩን አስቀድሞ ተለማምዶት ሊሆን ይችላል። ይህ ደግሞ ትክክለኛ ስልት ነው። አርሰናል ህግ እየጣሰ ወይም እያታለለ አይደለም፤ ነገር ግን አሁን ባለው የእግር ኳስ አውድ ውስጥ ትናንሽ የንክኪ ህጎችን ለጥቅሙ ማዋልን በሚገባ ተቀብሎታል። አርቴታ በዚህ ረገድ ጎበዝ በመሆኑ ነው የሚያሸንፈው።
ይህ ሁኔታ ደግሞ የተለየ ድባብ ፈጥሯል። የአርሰናል ደጋፊዎች በየስታዲየሙ እና በኢንተርኔት ዓለም ውስጥ ሁልጊዜ “ተበድለናል” የሚል እና “ሴራ አለ” የሚል ጽኑ እምነት አላቸው። በማንኛውም ስታዲየም የማይታይ የዳኝነት ውሳኔዎችን የመቃወም ስሜት በእነሱ ዘንድ ይታያል። ነገር ግን ቁጥሮቹ ሌላ ይናገራሉ። አርሰናል በዚህ የውድድር ዘመን ከማንኛውም ቡድን በላይ ጥፋት የተሰራበት ቡድን ነው። ባለፈው የውድድር ዘመን ዝቅተኛው ቢጫ ካርድ የታየው በእነሱ ላይ ነው። ከ2024-25 ጀምሮ አንድም ቀይ ካርድ አልተመለከቱም። ቢሆንም ግን፣ እንደ አስቶን ቪላው ብሩኖ ጊማሬስ ወይም የ2023ቱ የብሬንትፎርድ የቪኤአር (VAR) ስህተት ያሉ ክስተቶች በደጋፊው ዘንድ ቁስል ሆነው ይኖራሉ።
አርቴታ ስለ ዳኞች ከመናገር ተቆጥቦ ከቆየ በኋላ፣ አሁን ግን በጥንቃቄ የታለሙ ትችቶችን መሰንዘር ጀምሯል። የሰንደርላንዱ የፍጹም ቅጣት ምት ምላሽ ለመስጠት ትልቅ አጋጣሚ ነበር። ዳኞች ጨዋታው ከቁጥጥራቸው ውጭ እንደሆነ ለማሳየት ተጠቅሞበታል። ይህ ለአርቴታ ፍጹም አጋጣሚ ነበር፤ ምክንያቱም የፍጹም ቅጣት ምቱ ቢድንም፣ ውሳኔው ስህተት መሆኑ ግን አርቴታ ትክክል እንደነበር ለማሳየት እና ተሰሚነትን ለማግኘት ረድቶታል። አርሰናል ጥቅሙን ለማስጠበቅ በሚያደርገው ጉዞ፣ እንዲህ ያሉ ስልታዊ መግለጫዎችን ወደፊትም እናያለን። ቅዳሜ ዕለት የታየው የአርቴታ የጋዜጣዊ መግለጫ ትርኢት ትልቅ ድል ነበር።