ፕሪምየር ሊጉ እነዚህ በዋናነት የእስያ ገበያን ታሳቢ ያደረጉ የውርርድ ኩባንያዎች እና የኢንተርኔት ካሲኖዎች አገልግሎት በዩናይትድ ኪንግደም ውስጥ እንደማይገኝ በመግለጽ እገዳውን ለመቃወም እየሞከረ እንደሆነ ይታወቃል። ይሁን እንጂ ቪፒኤን (VPN) የሚጠቀም ማንኛውም ሰው በደቂቃዎች ውስጥ አካውንት ከፍቶ መወራረድ ይችላል። ዘ ጋርዲያን (The Guardian) ያካሄደው ትንታኔ እንደሚያሳየው፣ ፈቃድ ከሌላቸው ኦፕሬተሮች ጋር የንግድ ግንኙነት ያላቸው የሊጉ ክለቦች ቁጥር በዚህ ክረምት ከስድስት ወደ አሥር አድጓል።
ይህ ጭማሪ የታየው ሊጉ ከዚህ የውድድር ዘመን ጀምሮ የቁማር ኩባንያዎችን ከማሊያ ፊት ለፊት (front-of-shirt) በስፖንሰርነት ላለመጠቀም በፈቃደኝነት በወሰነው ውሳኔ ምክንያት እንደሆነ ይገመታል። ኤቨርተን ስቴክ ዶት ኮም (Stake.com) ከተባለ የክሪፕቶ ካሲኖ ጋር የአጥንት (sleeve) ስፖንሰርሺፕ ውል ሲፈጽም፣ ፉልሃም ደግሞ የኤስቢኦቶፕ (SBOTOP) ስፖንሰርሺፑን ከማሊያ ወደ ልምምድ ትጥቅ አዙሯል። ቼልሲ እና ቶተንሃምን ጨምሮ ስምንት ሌሎች ክለቦች በስታዲየም ማስታወቂያ ሰሌዳዎች እና በተጫዋቾች ምስል ላይ የሚታዩ የንግድ ስምምነቶች አሏቸው። በካሪቢያን ደሴት ኩራሳዎ ፈቃድ ያለው ኤይት ኤክስ ቤት (8XBet) የተባለ ኩባንያ ከቼልሲ፣ ኒውካስል፣ አስቶንቪላ፣ ኢፕስዊች እና ኮቬንትሪ ጋር ስምምነት አለው።
ቁጥጥር የማይደረግበት ውርርድ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በከፍተኛ ሁኔታ አድጓል። ፌየር ጋምብሊንግ (Campaign for Fairer Gambling) በተባለ ዘመቻ መሠረት፣ ፈቃድ የሌላቸው ኦፕሬተሮች በ2025 የመጀመሪያ አጋማሽ ከዩናይትድ ኪንግደም ተጠቃሚዎች 379 ሚሊዮን ፓውንድ አግኝተዋል። ይህም በብሪታንያ ያለውን 8.2 ቢሊዮን ፓውንድ የኢንተርኔት ጨዋታ ገበያ 9 በመቶውን ይሸፍናል፤ በ2022 ይህ ድርሻ 2 በመቶ ብቻ ነበር። መንግሥት እነዚህን ኦፕሬተሮች ለመቆጣጠር የወሰነው፣ ፈቃድ ያላቸው ድርጅቶች እንደሚያደርጉት የደንበኞችን የገንዘብ አቅም ማረጋገጥ እና የወጪ ገደብ አለማድረጋቸው ለገንዘብ ኪሳራ፣ ለሱሰኝነት እና ለራስን ሕይወት ማጥፋት ምክንያት እየሆነ በመምጣቱ ነው።
የኤቨርተን እና ስቴክ ስምምነት በአክቲቪስቶች ዘንድ ከፍተኛ ትኩረት አግኝቷል፤ ይህም የሆነው የአንዲ በርንሃም የክለቡ ደጋፊ በመሆናቸው እና የውድድር ዘመኑ መክፈቻ ላይ በመገኘታቸው ነው። ላድብሮክስን የሚያስተዳድረው ኢንቴይን (Entain) የተባለ ግዙፍ ኩባንያ፣ ፈቃድ ከሌላቸው ድርጅቶች ጋር ግንኙነት ላላቸው 10 የፕሪምየር ሊግ ክለቦች ደብዳቤ ጽፏል። ለኤቨርተን በጻፈው ደብዳቤም የበርንሃምን አቋም ጠቅሷል።
ደብዳቤው “በእግር ኳስ፣ በስፖርት ታማኝነት እና በማኅበረሰቡ ላይ የሚጋረጠው አደጋ እውነተኛ ነው” ይላል። “ፈቃድ የሌላቸው ኦፕሬተሮች ፈቃድ ያላቸው ድርጅቶች ሊያሟሏቸው የሚገቡ እንደ ጋምስቶፕ (Gamstop) ያሉ ራስን የማግለያ መንገዶችን፣ የተቀማጭ ገንዘብ እና የወጪ ገደቦችን እንዲሁም የአቅም ማረጋገጫዎችን እንዲያቀርቡ አይገደዱም። ይህም ደንበኞችን ከጉዳት የሚከላከሉ መንገዶችን ያስቀራል፤ ይህም ማለት ተጋላጭ የሆኑ ደንበኞች ክለቦቻቸው ለሚያደርጉት አጋርነት ዋጋ ይከፍላሉ ማለት ነው። የኤቨርተን እና ስቴክ ዶት ኮም ጥምረት በተለይ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለክለቡ ካላቸው የረጅም ጊዜ ድጋፍ ጋር ይጋጫል። መንግሥታቸው ፈቃድ ለሌላቸው የቁማር ስምምነቶች ያለውን ተቃውሞ ግልጽ ካደረገ በኋላ፣ አንዲ በርንሃም የክለቡን የአሁኑን ትጥቅ በመልበስ ቁጥጥር ለሌለው ቁማር ማስታወቂያ ይሆናሉ ብሎ ማሰብ የማይታመን ነው” ብሏል።
የቁማር ሚኒስትሯ ቪኪ ፎክስክሮፍት፣ መንግሥት እገዳውን በሚቀጥለው ዓመት ተግባራዊ ለማድረግ ማቀዱን ለኦፕሬተሮች ግልጽ ማድረጋቸው ተሰምቷል። ይሁን እንጂ ፕሪምየር ሊጉ እንደ ኤቨርተን ያሉ ነባር ውሎች እስከሚጠናቀቁ እንዲቆዩ ጫና ሊያሳድር ይችላል። ሊጉ ለክለቦች የሚገኘውን ገቢ ለማስጠበቅ ያለው ፍላጎት ቢረዳም፣ ሕገ-ወጥ ኦፕሬተሮችን ለመዋጋት ያለው ዳተኝነት ግን አደጋ አለው። ቁጥጥር የማይደረግባቸው የውርርድ ኩባንያዎች በማስታወቂያ አማካኝነት ለተሰረቁ የስፖርት ሥርጭቶች (piracy) ዋና የገንዘብ ምንጭ መሆናቸውን የሚያሳዩ መረጃዎች እየጨመሩ ነው። ሕገ-ወጥ የዥረት ሥርጭት (streaming) እድገት ለፕሪምየር ሊጉ 12 ቢሊዮን ፓውንድ የቴሌቪዥን መብት ሽያጭ ስጋት ሊሆን ይችላል።
የፌየር ጋምብሊንግ የ2024-25 ብሔራዊ ሪፖርት በስፖርት ስርቆት እና ፈቃድ በሌለው ቁማር መካከል ያለውን የጠበቀ ግንኙነት አጉልቶ አሳይቷል፤ በዩናይትድ ኪንግደም ካሉ ሕገ-ወጥ ሥርጭቶች 89 በመቶው የጥቁር ገበያ ውርርድ ማስታወቂያዎችን ይይዛሉ። የመንግሥት ምክክር ላይ የተጠቀሰ አንድ ጥናት እንደሚያመለክተው፣ ከማኅበራዊ ሚዲያ ማስታወቂያዎች ቀጥሎ ደንበኞች ስለ ሕገ-ወጥ ኦፕሬተሮች እንዲያውቁ የሚያደርገው ዋነኛው ምክንያት የእግር ኳስ ክለቦች ስፖንሰርሺፕ ነው።