እሁድ ዕለት በአርሰናል እና በቼልሲ መካከል በተደረገው ጨዋታ በአንድ የጎል ማዕዘን ምት ወቅት ዴክላን ራይስ ጆሬል ሃቶን ይዞት ነበር፣ ዴቪድ ራያ ተይዞ ነበር፣ በጋብርኤል ማጋልሃስ መለያ ላይ ጉተታ ሲደረግ እንዲሁም ቪክቶር ጂዮከሬስ በኤንዞ ፈርናንዴዝ ላይ ተመሳሳይ ድርጊት ሲፈጽም ታይቷል። ሁኔታው በጣም የተዘበራረቀ ነበር። ተጫዋቾች ለዚህ ትልቅ ኃላፊነት አለባቸው፤ ምክንያቱም ብዙ የተጋነኑ ድርጊቶች ይታያሉ። ተጫዋቾች በቅጣት ክልል ውስጥ ባለው መጨናነቅ ተከልለው በቀላሉ መሬት ላይ ይወድቃሉ፣ ይህም ጥፋቶችን ለመለየት አስቸጋሪ ያደርገዋል።
ታዲያ እንደ ዳኛ ምንን ነው የምትመለከተው? እኛ “ተጨባጭ ተፅዕኖ” (material impact) የምንለው ሲሆን ይህም አንድ ተጫዋች ተቀናቃኙ ኳሱን እንዳይጫወት በግልጽ ሲከለክለው ነው። ይህ ከእግር ኳስ ውጪ የሆነ ድርጊት ሊሆን ይችላል፤ ለምሳሌ ለኳስ መቺው ጀርባን ሰጥቶ በሁለት እጆች ተጫዋቹን መከለል (ይህንን ከቅርጫት ኳስ ጋር አመሳስለዋለሁ) ወይም ደግሞ መለያን ይዞ አለመልቀቅ ሊሆን ይችላል። አጥቂዎችም ቦታ ለመፍጠር ሲሉ እንደ ተከላካዮች ሁሉ ጥፋተኛ ሊሆኑ ይችላሉ። ግፊቶች እና ጉተታዎች ቢኖሩም ጥፋት የማይባሉባቸው ሁኔታዎችም አሉ፤ ደግሞም የቅጣት ምት ለመስጠት ኳሱ በጨዋታ ላይ መሆን እንዳለበት መዘንጋት የለብንም። አንዳንድ ጊዜ ሁለቱም ተጫዋቾች ይገፋፋሉ፤ ይህንን “የጋራ መያያዝ” እንለዋለን፣ በእኔ እምነት ጨዋታው እንዲቀጥል መፍቀድ የተሻለ ውጤት ነው።
ባለፉት ሁለት የጨዋታ ሳምንታት ዳኞች ሊያጋጥሟቸው የሚችሉ የተለያዩ ውሳኔዎችን አይተናል። በሰሜን ለንደን ደርቢ ራንዳል ኮሎ ሙአኒ በጋብርኤል ላይ በፈጸመው ጥፋት የቶተንሃም ጎል ሳይጸና ቀርቷል። ሙአኒ የአርሰናል ተከላካዩን በሁለት እጆቹ ዝቅተኛው ወገቡ ላይ ገፍቶታል። የመስክ ዳኛው ፒተር ባንክስ ጥፋት የሰጠ ሲሆን በውሳኔውም እርግጠኛ ነበር። ሰዎች የጋብርኤልን እጆቹን ወደ ላይ የመወርወር ድርጊት አይተው ላይወዱት ይችላሉ፣ ነገር ግን ዳኛው ግልጽ ስህተት ስላልፈጸመ ቪኤአር ጣልቃ አይገባም።
ከዚያም እሁድ ዕለት ፉልሃም ከቶተንሃም ባደረጉት ጨዋታ፣ ኢጎር ቱዶር የፉልሃም የመጀመሪያ ጎል በራውል ሂሜኔዝ እና ራዱ ድራጉሲን ንክኪ ምክንያት መሻር ነበረበት ሲል ቅሬታ አቅርቧል። ቅሬታው ተመሳሳይ ቢሆንም ክስተቱ ግን የተለየ ነው፤ ምክንያቱም እዚህ ጋር የነበረው ንክኪ በጣም ቀላል ነበር። እንደ ባለፈው ሳምንት ግልጽ ግፊት አልነበረም። ዳኛው ቶማስ ብራማል በውሳኔው ረክቷል፤ ምክንያቱም የውድድር ዘመኑ ምርጫ አነስተኛ ንክኪዎችን አለመቅጣት ነው። የቪኤአር ዳኛው ክሬግ ፓውሰንም ውሳኔውን መርምሮ ከዳኛው ጋር ተስማምቷል። አንዳንዶች የጋብርኤል እና የሂሜኔዝ ክስተቶች አንድ ናቸው ይሉ ይሆናል፣ ግን አይደሉም። ዳኛው በሁለቱም አጋጣሚዎች ግልጽ ስህተት ሰርቷል? መልሱ አይደለም ነው። ይህ ማለት ቪኤአር በእንግሊዝ እግር ኳስ እንደሚፈለገው ከበስተጀርባ ሆኖ ስራውን እየሰራ ነው ማለት ነው።
እሁድ ዕለት በቱርፍ ሙር አጓጊ የፕሪምየር ሊግ ጨዋታ አይተናል፤ ነገር ግን በሚያሳዝን ሁኔታ መጨረሻው ላይ በጎል መሻር እና ውሳኔው ለመሰጠት በፈጀው ጊዜ ላይ ትችቶች ተሰንዝረዋል። አሽሊ ባርነስ በጨዋታው ማጠናቀቂያ ላይ በርንሌይን 4 ለ 4 እኩል የሚያደርግ ጎል ያስቆጠረ መስሎት ነበር። መጀመሪያ ያየኋቸው ምስሎች ግልጽ አልነበሩም፣ ነገር ግን በኋላ ላይ ባርነስ ኳስ በእጅ መንካቱን የሚያሳይ ምስል ወጣ፤ ይህም መቶ በመቶ የእጅ ኳስ ጥፋት ነው። በአጋጣሚ የሚፈጠር የእጅ ኳስ ወዲያውኑ ወደ ጎል ካመራ፣ በጨዋታው ሕግ መሠረት ጎሉ መሻር አለበት – ይህ እውነታ ላይ የተመሰረተ ውሳኔ ነው። ዋናው መነጋገሪያ ጉዳይ ውሳኔው ለመፈተሽ የፈጀው ጊዜ ነው። አራት ደቂቃ ተኩል ገደማ የፈጀ ሲሆን፣ ሰዎች ያልተረዱት ነገር በቴክኒክ ቦታው ላይ የነበረው ግርግርም መታየት ስለነበረበት ነው። ለዚያ ነው ከተለመደው በላይ ጊዜ የወሰደው። ሁሉም ሰው ውሳኔው ፈጣን እና ትክክለኛ እንዲሆን ይፈልጋል፣ ነገር ግን እዚህ ጋር ቢቸኩሉ ኖሮ የተሳሳተ ውሳኔ ሊሰጥ ይችል ነበር።
እሁድ ዕለት በኦልድ ትራፎርድ በዳኛው፣ በረዳት ዳኛው እና በቪኤአር መካከል የታየው ጥሩ ቅንጅት የክሪስታል ፓላሱን ማክሴንስ ላክሮክስን በቀይ ካርድ እንዲሰናበት አድርጓል። ክስተቱ የተፈጠረው በሁለተኛው አጋማሽ ማቴየስ ኩንያ ኳስ ይዞ በሚገሰግስበት ወቅት ነበር። ወደ ቅጣት ክልል እያመራ ሳለ በላክሮክስ ተሳበ፤ ጉተታውም እስከ ቅጣት ክልል ውስጥ ዘልቋል። በዚህ ረገድ መያዝ በሕጉ ልዩ ነው፤ ምክንያቱም ከቅጣት ክልል ውጪ ተጀምሮ ወደ ውስጥ ከቀጠለ የቅጣት ምት (ፔናሊቲ) ይሆናል። ስለዚህ ዳኛው ክሪስ ካቫና ከረዳቱ ጋር እስኪነጋገር ድረስ ጥቂት ዘግይቷል። ውይይቱ እንደተጠናቀቀ ካቫና ወደ ፍፁም ቅጣት ምት ነጥቡ ጠቆመ፤ ከዚያም የቪኤአር ዳኛው ቶኒ ሃሪንግተን ግልጽ የጎል ዕድልን በማክሸፍ ረገድ ጥሩ ጣልቃ ገብነት አደረገ። ኩንያ በቅጣት ክልል ውስጥ ኳሱን ይዟል፣ የሚከላከለው ተከላካይ የለም፣ አቅጣጫውም ወደ ጎል ነው። ስለዚህ የላክሮክስ ጥፋት ወደ ቀይ ካርድ ተቀየረ። ሃሪንግተን ይህንን በመጠቆሙ በጣም ደስ ብሎኛል። የመጨረሻው ውሳኔ የዳኛው ነው፤ ይህም ማለት ካቫና ወደ ምስል ማሳያው (ሞኒተር) ሄዶ የቀይ ካርድ ውሳኔውን በስታዲየሙ አስታውቋል። ዳኛው ጥፋቱን ለየ፣ ረዳት ዳኛው የጥፋቱን ቦታ አመለከተ፣ ቪኤአር ደግሞ ግልጽ የጎል ዕድል መከልከሉን በመጠቆም ውሳኔውን አሟላው። ይህ በጣም በብልሃት የተከናወነ ስራ ነበር። ክሪስ ፎይ የቀድሞ የፕሪምየር ሊግ ዳኛ ናቸው።