የጂም ራትክሊፍ አወዛጋቢ ንግግር እና የእግር ኳስ ዓለም ወደ ‘ትራምፒዝም’ ማዘንበል

ብሪታንያዊው የፔትሮኬሚካል ቢሊየነር እና የማንቸስተር ዩናይትድ አነስተኛ ድርሻ ባለቤት ሰር ጂም ራትክሊፍ ለስካይ ኒውስ “ዩናይትድ ኪንግደም በስደተኞች እየተወረረች ነው” ሲሉ የተናገሩት ከልባቸው ይሆን? ራትክሊፍ ተራ ዘረኛ ናቸው ወይስ አገሪቱ በፖለቲካዊ ቀውስ ውስጥ ባለችበት በዚህ ወቅት ለወደፊት ጥቅማቸው ሲሉ በሴራ የታጀበ የፖለቲካ ጨዋታ እየተጫወቱ ነው? በዚህ ላይ ብዙ ክርክር ሊነሳ ይችላል። እንዲሁም፣ እንዲህ ያለውን አጸያፊ ንግግር ማስተጋባት በስደተኞች ላይ ጫና ይፈጥራል የሚለውም ትክክለኛ ነጥብ ነው። ምናልባትም አንድ ሰው በፕላኔታችን ላይ ለሚያደርሰው የተፈጥሮ መራቆት ሳይታይ በንጉሣዊ ቤተሰብ የተሰጠው የክብር ስም (ሰር) የማይነኩ እንደሆኑ እንዲሰማቸው አድርጓቸው ይሆን? የሚል ጥያቄም ሊነሳ ይችላል።

ከእግር ኳስ አንጻር ግን የእነዚህ ውይይቶች ውጤት ብዙም ለውጥ አያመጣም። ራትክሊፍ “ከተቀየማችሁ ይቅርታ” በሚል ዘይቤ የሰጡት ግማሽ ልብ የሆነ ማስተባበያም ሆነ የማንቸስተር ዩናይትድ ክለብ ከንግግራቸው ራሱን ማግለሉ ትርጉም የለውም። ምክንያቱም ውጤቱ አንድ ነው፤ ስፖርቱ ወደ ፍጹም ‘ትራምፒዝም’ (Trumpism) ረጅም እርምጃ ተራምዷል። ምናልባትም ወደዚያ ግማሽ የበሰበሰ ስፍራ የሚያደርገው ጉዞ አሁን ተጠናቆ ሊሆን ይችላል። ራትክሊፍ ሲናገሩ ራሳቸውን ብቻ ሳይሆን የብክለት ኢምፓየራቸውን እና በእጃቸው ያለውን የሕዝብ ሀብት የሆነውን ዩናይትድን እንደሚወክሉ ለማወቅ የሚያስችል በቂ ልምድ አላቸው። ከብሬክዚት ድጋፍ ጀምሮ ሩበን አሞሪም ለሦስት ዓመት በዩናይትድ እንደሚቆይ እስከመናገር ድረስ ቀደም ሲልም የተሳሳቱ አመለካከቶችን ሰንዝረዋል፤ ንግግራቸውም እንዴት እንደሚቀበል ያውቃሉ። ሆኖም፣ በሚሊዮኖች በሚቆጠር ተመልካች ፊት ስለ ስደተኞች እንዲህ ያለውን አስተያየት ለመስጠት አላመነቱም።

አንድ የእንግሊዝ ቁንጮ የኅብረተሰብ ክፍል አባል ስለ ቅኝ አገዛዝ ያለውን አመለካከት እና የዩናይትድ ወንዶች ዋና ቡድን ብቻ በአሁኑ ጊዜ ከዩናይትድ ኪንግደም ውጭ የሆኑ 19 ተጫዋቾች እንዳሉት ለጊዜው ወደ ጎን እንተው። ራትክሊፍ በአደባባይ ምንም ዓይነት ንግግር ቢናገሩ ከክብር ማኅበረሰቡ እንደማይገለሉ ወይም በዓለም ላይ ካሉ ተወዳጅ የእግር ኳስ ክለቦች የአንዱን ስም እንደማያበላሹ በግልጽ የሚያምኑ ይመስላል። በዚህ ረገድ፣ ስፖርቱ አሁን ካለንበት ደመናማ የዘመን መንፈስ ጋር አብሮ እየተጓዘ ነው። እግር ኳስ ከውበቱ በስተጀርባ አጸያፊ ጎኖች አሉት። የታሪክ አጋጣሚዎች እንደሚያሳዩት ስፖርቱ ለተለያዩ ጥቃቶችና በደሎች ዓይኑን ጨፍኗል። ከማንኛውም አካል ገንዘብ ይቀበላል፤ በማንኛውም መንገድም ትርፍ ለማግኘት ይጥራል። ክለቦች ‘ኤንኤፍቲ’ (NFT) ጊዜያዊ ፋሽን መሆኑ እየታወቀ ገንዘብ ለማግኘት ሲሉ ተቀብለውታል። ጨዋታን ለማሸነፍ የሚያስፈልገውን ገንዘብ የሚያመጣ ማንኛውም ነገር ይፈቀዳል። የሴራ አስተሳሰቦች በስፖርቱ ውስጥ ለብዙ አሥርተ ዓመታት የነበሩ ቢሆንም፣ በቅርቡ ግን የሪያል ማድሪድ ቴሌቪዥን በሚያሳየው ዓይነት የተጋነነ የጥርጣሬ መንፈስ እየተባባሰ መጥቷል።

አሁን ደግሞ ከገንዘብ ማጭበርበርና ከሴራዎች ዝርዝር ውስጥ “ፖለቲካዊ አለመሆንን” (performative political incorrectness) ማሳየት ተጨምሯል። ምክንያቱም የራትክሊፍ ንግግር ዓላማው ምንም ይሁን ምን፣ ያ ክልከላ አሁን ተጥሷል። ይህ በቅርቡ ከሰማችሁት የፖለቲካ እንቅስቃሴ ጋር አይመሳሰልም? የእግር ኳስ ወገንተኝነት ወደዚህ መርዛማ ደረጃ እንዲያመራ ያደረገው የፊፋ ፕሬዝዳንት ጂያኒ ኢንፋንቲኖ ለዶናልድ ትራምፕ የሰጡት እውቅና ነው። ኢንፋንቲኖ ለትራምፕ ማጎብበዳቸው እግር ኳስን ከአሜሪካው ፕሬዝዳንት ጠበኝነትና ኒሂሊዝም ጋር አስተሳስሮታል። ምናልባት ኢንፋንቲኖ ራሳቸውን ዝቅ ያደረጉት በ2026 በሰሜን አሜሪካ የሚካሄደው የዓለም ዋንጫ ስኬታማና ትርፋማ እንዲሆን ለማድረግና ድርጅታቸውን ለመጠበቅ ሊሆን ይችላል። ሆኖም ውጤቱ አንድ ነው። ይህ አዝማሚያ በቀላሉ አይቀለበስም። ከትራምፕ የፖለቲካ ሕይወት በላይ የሚቆየው፣ ሰዎች ማንኛውንም መጥፎ ባሕሪያቸውን በግልጽ እንዲያሳዩ የሰጣቸው ፈቃድ ነው። የዚህ ተጽዕኖ በአሜሪካውያን የዕለት ተዕለት ሕይወትና በሰዎች መካከል ባለው ጨዋነት መሸርሸር ላይ በግልጽ ይታያል። ሰዎች ከመቼውም ጊዜ በላይ ተናዳጅና ጨካኝ ሆነዋል።

ቀደም ሲል አብዛኛው የእግር ኳስ ኢንዱስትሪ ከፖለቲካ ተገልሎ ለረጅም ጊዜ በሚቆዩ እሴቶች ላይ ያተኩር ነበር፤ አሁን ግን ብዙዎቹ የስፖርቱ ታዋቂ ሰዎች ይህን ገለልተኛ አቋማቸውን ትተዋል። በአንድ ወቅት “የጨዋዎች ጨዋታ” ተብሎ የሚታወቀው እግር ኳስ አሁን በቅሬታና በጥርጣሬ የተሞላ ሆኗል። በውስጡ ያሉ ሰዎች በባሕሪያቸውም ሆነ በንግግራቸው የተገደቡ አይደሉም፤ ይህም ዳኛን ከሚሳደብ ተጫዋች ጀምሮ ፀረ-ስደተኛ አመለካከቱን በሚሊዮኖች ፊት እስከሚያስተጋባው ቢሊየነር ባለቤት ድረስ ይዘልቃል። የሊያንደር ሼርላከንስ ስለ አሜሪካ ወንዶች ብሔራዊ ቡድን የጻፉት ‘The Long Game’ የተሰኘው መጽሐፍ በግንቦት 12 ለንባብ ይበቃል።